ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಅರಿವು ಅಗತ್ಯವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅನಿವಾರ್ಯ : ಶಶಿಧರ್ ರಾವ್ ಅವರ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ

ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ :
✍️ ಶಶಿಧರ್ ರಾವ್
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿರಿಯ ತಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ಸಲಹೆಗಾರರು,
ಬೆಂಗಳೂರು / ಚಿತ್ರದುರ್ಗ
ಮೊ : 91083 20131

ಸುದ್ದಿಒನ್

​ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಬೆಳಗಿನ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವವರೆಗಿನ ಅನೇಕ ಕೆಲಸಗಳು ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ದಿನಸಿ ಶಾಪಿಂಗ್, ಕರೆಂಟ್ ಬಿಲ್ ಪಾವತಿ, ಉದ್ಯೋಗ, ಮೊಬೈಲ್ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿಕರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಪರ್ಕ—ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ನಾವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೋಕವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದೇವೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಎಷ್ಟೊಂದು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿದೆಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ಅಪಾಯಗಳನ್ನೂ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.

​ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಈ ಕತ್ತಲೆಯ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರು ಸದಾ ಹೊಂಚು ಹಾಕಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ, ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಅರಿವು ಕೇವಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪರಿಣತರಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಇದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಜನಸಾಮಾನ್ಯನಿಗೂ ಅಗತ್ಯವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.

​ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಏಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯ?

ಹಣಕಾಸಿನ ರಕ್ಷಣೆ: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು ಮತ್ತು ಯುಪಿಐ (UPI) ಆ್ಯಪ್‌ಗಳು ನಮ್ಮ ಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲೇ ಇವೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪು ಅಥವಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದಾಗಿ ನಮ್ಮ ಜೀವಮಾನದ ಸಂಪಾದನೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರ ಪಾಲಾಗಬಹುದು.

​ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆ:
ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಫೋಟೋಗಳು, ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್, ಪಾನ್‌ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕದ್ದು, ವಂಚಕರು ನಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅಪರಾಧ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಎಸಗಬಹುದು (Identity Theft).

​ಬ್ಲಾಕ್‌ಮೇಲ್ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಕಿರುಕುಳ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ನಮ್ಮ ಖಾಸಗಿ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕದ್ದು, ಡೀಪ್‌ಫೇಕ್ (Deepfake) ಅಥವಾ ಮಾರ್ಫಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ.

​ವಂಚಕರು ಬಳಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಂತ್ರಗಳು
​ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಭಯ ಮತ್ತು ಆಸೆಯನ್ನು ಬಂಡವಾಳವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಅವರು ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಗಳೆಂದರೆ:

​ಫಿಶಿಂಗ್ (Phishing) ಲಿಂಕ್‌ಗಳು: “ನಿಮಗೆ ಲಾಟರಿ ಒಲಿದಿದೆ”, “ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಬ್ಲಾಕ್ ಆಗಿದೆ, ಕೆಳಗಿನ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ ಕೆವೈಸಿ (KYC) ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಮಾಡಿ” ಎಂಬಂತಹ ನಕಲಿ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದು.

​ಓಟಿಪಿ (OTP) ವಂಚನೆ: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ಅಥವಾ ಕೊರಿಯರ್ ಬಾಯ್ಸ್ ರೀತಿ ಕರೆ ಮಾಡಿ, ನಂಬಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ಬಂದ ಓಟಿಪಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಪಡೆಯುವುದು.

​ನಕಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು (Fake Customer Care): ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಕಂಪನಿಯ ಕಸ್ಟಮರ್ ಕೇರ್ ನಂಬರ್ ಹುಡುಕುವಾಗ, ವಂಚಕರು ತಮ್ಮದೇ ನಂಬರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಆ ನಂಬರ್‌ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದರೆ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಖಚಿತ.

​ಕೆಲಸದ ಆಮಿಷ (Job Frauds): ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಗಳಿಸಿ ಎಂದು ಆಮಿಷವೊಡ್ಡಿ, ಮೊದಲು ನೋಂದಣಿ ಶುಲ್ಕದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಣ ಪೀಕುವುದು. ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ನಾವೇ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳು ಸೈಬರ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಜಾಗರೂಕತೆಯೇ ನಮ್ಮ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಆಯುಧ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸರಳ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಫೇಕ್ ಕಾಲ್ಸ್ ಮಾಡಿ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಒತ್ತಡ:
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಫೇಕ್ ಕಾಲ್ಸ್ ಮಾಡಿ ಹಣ ಕಳುಹಿಸಲು ಒತ್ತಡ ಹಾಕುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ.
ಈ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗರೂಕತೆ ಅಗತ್ಯ. ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಾಗ, ಗಾಬರಿಗೊಳಗಾಗದೇ ತಕ್ಷಣ ಹತ್ತಿರದ ಸೈಬರ್ ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ನ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಬೇಕು.

​ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ OTP ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಪೊಲೀಸರು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿಮ್ಮಿಂದ ಓಟಿಪಿ, ಪಿನ್ (PIN) ಅಥವಾ ಸಿವಿವಿ (CVV) ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

​ಅಪರಿಚಿತ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡದಿರಿ: ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಅಥವಾ ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್ (SMS) ಮೂಲಕ ಬರುವ ಅಪರಿಚಿತ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಬೇಡಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ತುಂಬಬೇಡಿ.

​ಬಲವಾದ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಬಳಸಿ: ನಿಮ್ಮ ಇ-ಮೇಲ್, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಊಹಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ (ಅಕ್ಷರಗಳು, ಅಂಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಮಿಶ್ರಣ) ಬಳಸಿ.

​ದ್ವಿ-ಹಂತದ / ಬಹು ಹಂತಗಳ ದೃಢೀಕರಣ (Two-Factor / multi factor authentication – 2FA): ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್, ಇ-ಮೇಲ್ ಮತ್ತು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಗಳಿಗೆ ‘ಟು-ಸ್ಟೆಪ್ ವೆರಿಫಿಕೇಶನ್’ / ಮಲ್ಟಿ ಸ್ಟೆಪ್ ವೆರಿಫಿಕೇಷನ್ ಆನ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭದ್ರತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

​ಅಧಿಕೃತ ಸೋರ್ಸ್ ಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ: ಗೂಗಲ್ ಪ್ಲೇ ಸ್ಟೋರ್ ಅಥವಾ ಆ್ಯಪಲ್ ಆ್ಯಪ್ ಸ್ಟೋರ್‌ನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳನ್ನು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಿ.

ಸೈಬರ್ ​ವಂಚನೆಗೊಳಗಾದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
​ಒಂದು ವೇಳೆ ನೀವು ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಪರಿಚಿತರು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾದರೆ, ಗಾಬರಿಯಾಗಬೇಡಿ. ತಕ್ಷಣವೇ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:
​1930 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ: ತಕ್ಷಣವೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ 1930 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ದೂರು ನೀಡಿ.
ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ ಕರೆ ಮಾಡಿದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.

​ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಮಾಹಿತಿ: ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿಸಿ.

​ಕನ್ಕ್ಲೂಷನ್:
ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಾಗ ನಾವು ಹೇಗೆ ವಾಹನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸುತ್ತೇವೆಯೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಬಳಸುವಾಗಲೂ ಸೈಬರ್ ಜಗತ್ತಿನ ಅಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಬೇಕು. “ನನಗೆ ಇದೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ನಾನೇನು ದೊಡ್ಡ ಶ್ರೀಮಂತನಲ್ಲ” ಎಂಬ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಬೇಡ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಅರಿವು ಇಂದಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ :
✍️ ಶಶಿಧರ್ ರಾವ್
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿರಿಯ ತಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ಸಲಹೆಗಾರರು,
ಬೆಂಗಳೂರು / ಚಿತ್ರದುರ್ಗ
ಮೊ : 91083 20131