ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆದು, ಅದನ್ನು ತೀರಿಸುವ ಮೊದಲು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ—ಆ ಸಾಲದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯಾರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ? ಕುಟುಂಬದವರು ಕಟ್ಟಬೇಕೇ? ಅಥವಾ ಸಾಲ ಸ್ವಯಂ ಮನ್ನಾ ಆಗುತ್ತದೆಯೇ? ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಮೂಡುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿದೆ ಕಾನೂನು ಹೇಳುವ ನಿಜವಾದ ಉತ್ತರ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲ (Personal Loan): ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇಲ್ಲ
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಅನ್ಸೆಕ್ಯೂರ್ಡ್ ಲೋನ್’ ಆಗಿದ್ದು, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಭದ್ರತೆಯಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ತಂದೆ ಅಥವಾ ಪತಿ ಪಡೆದ ಸಾಲವನ್ನು ಪತ್ನಿ ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳು ತೀರಿಸಬೇಕಾದ ಕಡ್ಡಾಯವಿಲ್ಲ.
ಆಸ್ತಿ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ವಸೂಲಿ
ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಇದ್ದರೆ, ಆ ಆಸ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ವಾರಸುದಾರರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಆದಾಯವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಸಹ-ಅರ್ಜಿದಾರರಿದ್ದರೆ ನಿಯಮ ಕಠಿಣ
ಸಾಲವನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ (co-applicant) ಪಡೆದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಲಗಾರ ಸತ್ತರೂ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅವರ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಸ್ಕೋರ್ಗೆ ಹೊಡೆತ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
ಗ್ಯಾರಂಟರ್ ಇದ್ದರೆ ಹೊಣೆ ಅವನ ಮೇಲೇ
ಸಾಲಕ್ಕೆ ಜಾಮೀನು (guarantor) ನೀಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸಾಲಗಾರ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ತೀರಿಸಬೇಕಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊರುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜಾಮೀನು ನೀಡುವ ಮೊದಲು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.
ಅಡಮಾನ ಸಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೇರ ಕ್ರಮ
ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿ ಅಡಮಾನವಿಟ್ಟು ಸಾಲ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅದನ್ನು ಹರಾಜು ಹಾಕಿ ತನ್ನ ಹಣವನ್ನು ವಾಪಸು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಹಣ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಲ ವಿಮೆ ಇದ್ದರೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆ
ಬಹುತೇಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ‘ಲೋನ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್’ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಸಾಲಗಾರ ಸತ್ತರೆ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯೇ ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊರೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ರಿಕವರಿ ಏಜೆಂಟ್ ಕಿರುಕುಳ: ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಸಾಧ್ಯ
ಸಾಲಗಾರ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ ಕುಟುಂಬದವರನ್ನು ಬೆದರಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ. Reserve Bank of India ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಿಕವರಿ ಏಜೆಂಟ್ಗಳು ಗೌರವದಿಂದ ವರ್ತಿಸಬೇಕು. ಕಿರುಕುಳ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಅಥವಾ RBI ಒಂಬುಡ್ಸ್ಮನ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು.
ಸಾಲಗಾರ ಸತ್ತರೆ ಎಲ್ಲ ಹೊಣೆ ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಲದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಮೇಲೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
