ನಕಲಿ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಆ್ಯಪ್, ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಹೂಡಿಕೆ ವಂಚನೆ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದೀರಾ? ತಕ್ಷಣ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ನವದೆಹಲಿ : ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ ಹಾಗೂ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರು, ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಥವಾ ಖಾತರಿ ಲಾಭದ (Guaranteed Returns) ಆಮಿಷವೊಡ್ಡಿ ಜನರನ್ನು ವಂಚಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಾದ ವಾಟ್ಸಾಪ್ (WhatsApp) ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ (Telegram) ಗ್ರೂಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಲಾಭದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಳ್ಳು ಷೇರು ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಂತರ ಜನರನ್ನು ನಕಲಿ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಅವರ ಕಷ್ಟದ ಉಳಿತಾಯದ ಹಣವನ್ನು ದೋಚಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಡಿಮ್ಯಾಟ್ (Demat) ಖಾತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 21.6 ಕೋಟಿ ದಾಟಿದ್ದು, ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ 5.9 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ನಗರಗಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಇವರನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ವಂಚಕರು ಬಲೆ ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ನಕಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಸಲಹೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ‘ಸೆಬಿ’ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಸೆಬಿ (SEBI) ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ನೋಂದಾಯಿತರಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕೇವಲ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಬಹುದಾದ (Invitation-only) ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಉಚಿತ ತರಬೇತಿ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಷೇರು ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸೆಬಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಇಂತಹ ವಂಚಕರು ವಿದೇಶಿ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಜ್ಞರಂತೆ ಪೋಸ್ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಗ್ರೂಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ನಕಲಿ ಸದಸ್ಯರು ‘ತಮಗೆ ಅಪಾರ ಲಾಭವಾಗಿದೆ’ ಎಂದು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಜನರಿಗೆ ಇವರ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಬರುವಂತೆ ನಾಟಕವಾಡುತ್ತಾರೆ (ಆಸ್ಟ್ರೋಟರ್ಫಿಂಗ್ – Astroturfing). ಈ ಸುಳ್ಳು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಮರುಳಾಗಿ ಅಮಾಯಕರು ಹಣ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ವಂಚನೆಗೊಳಗಾದ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ?

ಒಂದು ವೇಳೆ ನೀವು ನಕಲಿ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಆ್ಯಪ್ ಅಥವಾ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್‌ ನಂಬಿ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡರೆ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ: ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರನ್ನು (UPI/Payment provider) ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು (Freeze) ವಿನಂತಿಸಿ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ: ತಕ್ಷಣವೇ 1930 ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ವಂಚನೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.

ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ವರದಿ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ (cybercrime.gov.in) ಅಧಿಕೃತ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ.

ವಂಚನೆ ನಡೆದ ತಕ್ಷಣವೇ (ಗೋಲ್ಡನ್ ಅವರ್‌ನಲ್ಲಿ) ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿದರೆ, ವಂಚಕರು ಹಣವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಡ್ರಾ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಹಣವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.

(ಗಮನಿಸಿ: ಕೇವಲ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಏರಿಳಿತದಿಂದ ಆದ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಬ್ರೋಕರ್ ಅಥವಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ಮರುಪಾವತಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಸೆಬಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಹೂಡಿಕೆ ಸಲಹೆಗಾರರನ್ನು (SEBI-registered investment advisor) ಮಾತ್ರ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.)

ನಕಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ವಂಚನೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ?

‘ಖಾತರಿ ಲಾಭ’ದ ಆಮಿಷ ನಂಬಬೇಡಿ: ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಎರಡರಷ್ಟು ಅಥವಾ ಮೂರರಷ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಾಗಿ ಯಾರಾದರೂ ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ಖಂಡಿತ ವಂಚನೆ. ಸೆಬಿ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯೂ ‘ಖಾತರಿ ಲಾಭ’ದ ಭರವಸೆ ನೀಡುವಂತಿಲ್ಲ.

ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಸಲಹೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಿ: ಅಪರಿಚಿತ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗ್ರೂಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೂಡಿಕೆ ಸಲಹೆಗಳು ಹಾಗೂ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಬೇಡಿ. ಇವು ಫಿಶಿಂಗ್ (Phishing) ಲಿಂಕ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು, ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಬಹುದು.

ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ: ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಮೂಲಕ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಅವರು ಸೆಬಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೆಬಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.

ಆ್ಯಪ್‌ನ ಅಧಿಕೃತತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ: ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆ್ಯಪ್ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಆ್ಯಪ್ ಸ್ಟೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಬಿ ಪರಿಶೀಲಿತ ಬ್ಯಾಡ್ಜ್ (SEBI verified badge) ಇದೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಿ. ಸೆಬಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಹಣ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ.