ಇಂದು ನೀರು ತುಂಬುವ ಹಬ್ಬ; ದೀಪಾವಳಿಗೂ ಮುನ್ನ ಜಲದೇವತೆಯ ಆರಾಧನೆ, ಹಬ್ಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ವಿಶೇಷತೆ ಏನು?

ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧತೆ ಜೋರಾಗಿದೆ. ದೀಪಾವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ‘ನೀರು ತುಂಬುವ ಹಬ್ಬ’ವನ್ನು ಇಂದು (ನವೆಂಬರ್ 7, ಶನಿವಾರ) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ‘ನೀರ್ ತುಂಬೋ ಹಬ್ಬ’, ‘ಎರ್ಕಳೋ ಹಬ್ಬ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುವ ಈ ಆಚರಣೆಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವಿದೆ.

ಏನಿದು ನೀರು ತುಂಬುವ ಹಬ್ಬ?
ನೀರು ಜೀವನದ ಮೂಲ. ನೀರನ್ನು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಜಲದೇವತೆ ಹಾಗೂ ಗಂಗಾಮಾತೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಪೂಜಿಸುವುದೇ ಈ ಹಬ್ಬದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ದೀಪಾವಳಿಯ ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ನಡೆಯುವ ಅಭ್ಯಂಗ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ನೀರನ್ನು ಹಿಂದಿನ ದಿನವೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೇ ನೀರು ತುಂಬುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.
ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ಹೇಗೆ?

ಈ ದಿನ ಮನೆಯ ಸ್ನಾನದ ಕೊಠಡಿ, ನೀರು ಕಾಯಿಸುವ ಹಂಡೆ, ಬಾಯ್ಲರ್, ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಬಕೆಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಮಗ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಹಂಡೆ ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ ಹಚ್ಚಿ, ಹೂವು ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾತ್ರೆಗಳ ಮುಂದೆ ರಂಗೋಲಿ ಬಿಡಿಸಿ ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಂತರ ಶುದ್ಧವಾದ ನೀರನ್ನು ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಗಂಗಾಮಾತೆ ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆ, ಯಮುನೆ, ಗೋದಾವರಿ, ಸರಸ್ವತಿ, ನರ್ಮದೆ, ಸಿಂಧು ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ನದಿಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಇದೆ.

ನೀರು ತುಂಬುವ ಹಬ್ಬದ ಮರುದಿನ ಅಭ್ಯಂಗ ಸ್ನಾನ
ನೀರು ತುಂಬುವ ಹಬ್ಬದಂದು ಪೂಜಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಮರುದಿನ ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಅಭ್ಯಂಗ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂಜಾನೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಮೈಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಬಿಸಿ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಈ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಪಾಪಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ, ಆಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೂ ವಿಶೇಷ
ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ನೀರು ಕಾಯಿಸುವ ಹಂಡೆಯನ್ನೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಬಕೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರಾವಳಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆ ಅಪ್ಪದಂತಹ ವಿಶೇಷ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭರಮನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಪವಿತ್ರತೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆರಂಭದ ಸಂಕೇತ
ನೀರು ತುಂಬುವ ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಪೂಜಿಸುವ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ. ದೀಪಾವಳಿಗೂ ಮುನ್ನ ಮನೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರವನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗುವ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಈ ಹಬ್ಬ ಸಾರುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿತು ಅದನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು, ಮಿತವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅರಿವನ್ನೂ ಈ ಆಚರಣೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೀಗೆ ನೀರು ತುಂಬುವ ಹಬ್ಬದ ಮೂಲಕ ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಚಾಲನೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ನಾಳೆ ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿಯ ಅಭ್ಯಂಗ ಸ್ನಾನದೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಳೆಗಟ್ಟಲಿದೆ.