ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಅಥವಾ ಬ್ರೈನ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಹಲವು ಬಾರಿ ಯಾವುದೇ ಅಬ್ಬರವಿಲ್ಲದೆ, ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಇದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮೆದುಳಿಗೆ ರಕ್ತ ಪೂರೈಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಅಥವಾ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಒಡೆದಾಗ ಮೆದುಳಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಹಠಾತ್ ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತೊದಲುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಮತೋಲನ ತಪ್ಪುವಂತಹ ತೀವ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೌಮ್ಯವಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಹಠಾತ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ ತಕ್ಷಣ ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವುದು ಜೀವ ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಲಕ್ಷಣಗಳಿಲ್ಲದ ‘ಸೈಲೆಂಟ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್’ ಎಂದರೇನು?
ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಥವಾ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ ಮೆದುಳಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೈಲೆಂಟ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಅಥವಾ ಮೂಕ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆಗಾಗಿ ಮೆದುಳಿನ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ನಡೆಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಗಳು ಕಾಣಿಸದಿದ್ದರೂ, ಇವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಬರುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ, ಆಲೋಚನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತಗಳು
ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿನ ಆರಂಭಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲೇ ಮಾಯವಾಗಬಹುದು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಜನರು ಇವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಗೊಂದಲ: ಸರಾಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಪದಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು, ಮಾತನಾಡಲು ತಡವರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ತೊದಲುವಿಕೆ ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಮೊದಲ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಮುಖ ಹಾಗೂ ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ದೌರ್ಬಲ್ಯ: ಮುಖ, ಕೈ ಅಥವಾ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಮರಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಬಲಹೀನತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇಹದ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ.
ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷ: ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮಸುಕಾಗುವುದು, ವಸ್ತುಗಳು ಎರಡಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ದೃಷ್ಟಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಸಮತೋಲನ ತಪ್ಪುವುದು: ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು, ದೇಹದ ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ತಲೆತಿರುಗುವಿಕೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಅಸಾಮಾನ್ಯ ತೀವ್ರ ತಲೆನೋವು: ಹಿಂದೆಂದೂ ಅನುಭವಿಸದ ಮಟ್ಟದ ಹಠಾತ್ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ತಲೆನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದು ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿರಬಹುದು.
ಲಕ್ಷಣಗಳು ತಾನಾಗಿಯೇ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಯವಾದರೂ ಅದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಹಗುರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು. ಇದು ‘ಟಿಐಎ’ (ಟ್ರಾನ್ಸಿಯೆಂಟ್ ಇಷ್ಕೆಮಿಕ್ ಅಟ್ಯಾಕ್) ಅಥವಾ ಮಿನಿ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಆಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಇದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದಾದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ಬಿ.ಇ. ಎಫ್.ಎ.ಎಸ್.ಟಿ’ (B.E. F.A.S.T) ಸೂತ್ರವನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ದೇಹದ ಸಮತೋಲನ ತಪ್ಪುವುದು (Balance), ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿ ಬದಲಾವಣೆ (Eyes), ಮುಖದ ಒಂದು ಬದಿ ವಾಲಿಕೊಳ್ಳುವುದು (Face), ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ದೌರ್ಬಲ್ಯ (Arms), ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತೊದಲುವಿಕೆ (Speech) ಕಂಡುಬಂದ ತಕ್ಷಣ ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ (Time) ಪಡೆಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಲಕ್ಷಣಗಳು ಶಮನವಾದರೂ ತಕ್ಷಣ ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ತೆರಳಬೇಕು, ಸ್ವತಃ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ.
ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳು
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಸೂಕ್ತ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳಿಂದ ಅದರ ಅಪಾಯವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಮತ್ತು ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಬೇಕು. ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಮಧುಮೇಹವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು, ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ, ಧೂಮಪಾನ ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಜೊತೆಗೆ ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿ, ನಿಯಮಿತ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿನಿಂದ ದೂರವಿರಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
