ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ, ತಾಜ್‌ ಮಹಲ್ ನಲ್ಲಿ ಯಾಕಿಲ್ಲ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಕಾರಣ

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜ ಹಾರಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಆಗಸ್ಟ್‌ 15ರಂದು ಆಗ್ರಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಜ್‌ಮಹಲ್‌ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ ಹಾರಿಸಲು ಮುಂದಾದಾಗ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ತಡೆದ ಘಟನೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.ದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವವಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ತಾಜ್‌ಮಹಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಧ್ವಜ ಹಾರಿಸಲು ಏಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೀಗ ಹಲವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ.

ತಾಜ್‌ಮಹಲ್‌ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ASI) ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪಾರಂಪರಿಕ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡದ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪ, ಪಾರಂಪರಿಕ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಪ್ರವಾಸಿಗರು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಧ್ವಜ, ಬ್ಯಾನರ್‌ ಅಥವಾ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ಮಾರಕದ ಮೇಲೆ ಅಳವಡಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಉದ್ದೇಶದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧವಿದೆ.

ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಗೌರವವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕದ ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಅದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇಂತಹ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿಯೇ ತಾಜ್‌ಮಹಲ್‌ ಮತ್ತು ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಕೆಂಪುಕೋಟೆ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. 1947ರಿಂದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನದಂದು ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜಾರೋಹಣ ನೆರವೇರಿಸಿ ದೇಶವನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಧ್ವಜಾರೋಹಣವು ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾರಂಭದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ತಾಜ್‌ಮಹಲ್‌ ಮೊಘಲ್‌ ಕಾಲದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿಲ್ಲ.
‘ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ ಹಾರಿಸುವುದೂ ಅಪರಾಧವೇ?’
ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜವನ್ನು ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಹಾರಿಸುವುದು ಸ್ವತಃ ಅಪರಾಧವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಧ್ವಜವನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು, ಸ್ಮಾರಕದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಏರುವುದು, ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಭದ್ರತಾ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.ಆದ್ದರಿಂದ ತಾಜ್‌ಮಹಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆದಿರುವುದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಸ್ಮಾರಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದ ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸ್ಮಾರಕದ ರಕ್ಷಣೆ, ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪಾರಂಪರಿಕ ಕಟ್ಟಡದ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ASI ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಹೀಗಾಗಿ ‘ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ, ತಾಜ್‌ಮಹಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಹಾರಿಸುವುದಿಲ್ಲ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸರಳ ಉತ್ತರವೆಂದರೆ—ಎರಡೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣಗಳಾದರೂ ಅವುಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾತ್ರ, ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಸಮಾರಂಭಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.