ಬೆಂಗಳೂರು.ಆಗಸ್ಟ್.13: ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಆನ್ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಹಾಗೂ ಸಂವಹನ ಎಲ್ಲವೂ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಜನರನ್ನು ವಂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಕಲಿ ಕಸ್ಟಮರ್ ಕೇರ್ ಕರೆಗಳು, ಫಿಶಿಂಗ್ ಲಿಂಕ್ಗಳು, ಸುಳ್ಳು ಪಾವತಿ ವಿನಂತಿಗಳು ಹಾಗೂ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಆ್ಯಪ್ಗಳ ಮೂಲಕ ವಂಚನೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸೈಬರ್ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ವಂಚಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಯ, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಆಕರ್ಷಕ ಆಫರ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ತಕ್ಷಣ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕವೇ ಬಹುತೇಕ ಮೊಬೈಲ್ ವಂಚನೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಬಹುದು.
OTP, PIN ಮತ್ತು ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ
ಮೊಬೈಲ್ ವಂಚನೆ ತಡೆಯುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮವೆಂದರೆ OTP, ATM PIN, ಪಾಸ್ವರ್ಡ್, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಿವರಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಪಾವತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆ ಅಥವಾ ಸಂದೇಶದ ಮೂಲಕ ಇಂತಹ ರಹಸ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿ, ಡೆಲಿವರಿ ಏಜೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಕಸ್ಟಮರ್ ಕೇರ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಂತೆ ನಟಿಸಿ ವಂಚಕರು ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು.
ಅಪರಿಚಿತ ಲಿಂಕ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಬ್ಲಾಕ್ ಆಗಲಿದೆ, ಪಾರ್ಸೆಲ್ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಬಹುಮಾನ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬಂತಹ ಸಂದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ವಂಚಕರು ಫಿಶಿಂಗ್ ಲಿಂಕ್ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ ಸಂದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಲಿಂಕ್ಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಬೇಡಿ. ಬದಲಾಗಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಆ್ಯಪ್ ಅಥವಾ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೆರೆದು ಮಾಹಿತಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಆ್ಯಪ್ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವಾಗ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಿ
ಅಪರಿಚಿತ ಅಥವಾ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಆ್ಯಪ್ಗಳು ನಿಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕದಿಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಆ್ಯಪ್ ಸ್ಟೋರ್ಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳನ್ನು ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ.
ಆ್ಯಪ್ ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಡೆವಲಪರ್ ಹೆಸರು, ರಿವ್ಯೂಗಳು ಮತ್ತು ಅದು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಆ್ಯಪ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಕೇಳಿದರೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿ.
ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಯೋಚಿಸಿ
ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಸುಲಭವಾದರೂ, ಯಾವುದೇ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುವ ಮೊದಲು ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಯಾರಾದರೂ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ PIN ನಮೂದಿಸಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿ. ಹಣ ಪಡೆಯಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ PIN ನಮೂದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ರಿಮೋಟ್ ಆಕ್ಸೆಸ್ ಆ್ಯಪ್ ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಲು ಹೇಳಿದರೆ ತಕ್ಷಣ ನಿರಾಕರಿಸಿ. ಇಂತಹ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ಗಳಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಸಾಧನದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಲಿ
ಬಲವಾದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಲಾಕ್ ಅಥವಾ ಪಾಸ್ಕೋಡ್ ಬಳಸಿ. ಮೊಬೈಲ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ ಮತ್ತು ಆ್ಯಪ್ಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿರಿ.
ಸುರಕ್ಷತಾ ಅಪ್ಡೇಟ್ಗಳು ಹಲವು ದೋಷಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ Wi-Fi ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಮಾಡದಿರುವುದು ಉತ್ತಮ.
ನಕಲಿ ಕಸ್ಟಮರ್ ಕೇರ್ ಕರೆಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಬೇಡಿ
ಬ್ಯಾಂಕ್, UPI, ಶಾಪಿಂಗ್ ಸೈಟ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಸೇವೆಗಳ ಕಸ್ಟಮರ್ ಕೇರ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಂತೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ವಂಚಕರು OTP, PIN ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು.
ಸಮಸ್ಯೆ ಇದ್ದರೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಂಬುವ ಬದಲು, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಅಥವಾ ಆ್ಯಪ್ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಪರ್ಕ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ.
ತುರ್ತು ಸಂದೇಶಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬೇಡಿ
“ಈಗಲೇ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿ”, “ಖಾತೆ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ”, “KYC ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡಿ” ಎಂಬಂತಹ ತುರ್ತು ಸಂದೇಶಗಳು ಅನುಮಾನ ಹುಟ್ಟಿಸಬೇಕು.
ವಂಚಕರು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಭಯ ಅಥವಾ ಗೊಂದಲ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ತಕ್ಷಣ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮಾಹಿತಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ
ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ವಿವರ, ಕಾರ್ಡ್ ಮಾಹಿತಿ, ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳಿಗೆ ನೀಡಬೇಡಿ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತ.
ಅನುಮಾನ ಬಂದರೆ ವಹಿವಾಟು ನಿಲ್ಲಿಸಿ
ಯಾವುದೇ ಕರೆ, ಸಂದೇಶ ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ವಿನಂತಿ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಕಂಡರೆ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಡಿ.
ಕರೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ, ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದೆ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ
ಆನ್ಲೈನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, UPI, ಶಾಪಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದೇ ಅಪಾಯವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಕರೆ, ಲಿಂಕ್ ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ವಿನಂತಿ ಬಂದಾಗ ಆತುರಪಡದೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮೊಬೈಲ್ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್ಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೊಡ್ಡ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಾಗರೂಕತೆ ಮುಖ್ಯ. OTP, PIN ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು, ಅಪರಿಚಿತ ಲಿಂಕ್ಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡದಿರುವುದು, ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಆ್ಯಪ್ಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಪಾವತಿಗೂ ಮುನ್ನ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ನಿಮ್ಮ ಹಣ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
