ಸುದ್ದಿಒನ್ : ಇಂದು, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಇಂಧನ ಒದಗಿಸುವ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ಗಳು ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ ಯಾವಾಗ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು? ಅದನ್ನು ಯಾರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು? ಆಗ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತಿತ್ತು? ಲೀಟರ್ಗೆ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತು? ಬಹುಶಃ ಅನೇಕರಿಗೆ ಈ ವಿಷಯಗಳು ತಿಳಿದಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಈಗ ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸೋಣ.
ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ :
ನಮ್ಮ ದೇಶ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲು 1928 ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನ ಹ್ಯೂಸ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂದು ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೃತ್ತಾಂತಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಈಗ ಅನ್ನಿ ಬೆಸೆಂಟ್ ರಸ್ತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ಅನ್ನು ಬರ್ಮಾ ಶೆಲ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ, ಬರ್ಮಾ ಶೆಲ್ ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ತೈಲ ಕಂಪನಿ ಭಾರತ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ(BPCL) ನ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿನಂತೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಿತರಕಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕೈಯಿಂದ ಚಾಲಿತ ಪಂಪ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಇಂಧನ ತುಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಆಮದು :
1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ಇನ್ನೂ ಆಧುನಿಕ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ದೇಶದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬರ್ಮಾ, ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ ಭಾರತವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದವು. ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿದ ಇಂಧನವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಡ್ರಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಟ್ರಕ್ಗಳು ಅಥವಾ ಎತ್ತಿನ ಬಂಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 40-ಗ್ಯಾಲನ್ ಡ್ರಮ್ಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಒಂದು ಲೀಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು?
1928 ರಲ್ಲಿ, ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಅನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗ್ಯಾಲನ್ಗಳಂತಹ ಹಳೆಯ ಅಳತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಲೀಟರ್ಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು 12 ಪೈಸೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಗೆ ಸುಮಾರು 8.33 ಲೀಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಖರೀದಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೀಟರ್ಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ನಳಿಕೆಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ವಿತರಕಗಳು ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ವಾಹನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿತ್ತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಯಿತು.
