ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವು ಆಗಸ್ಟ್ 13, 2026ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಶಿವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ, ಅಭಿಷೇಕ, ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯಲಿವೆ.ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಮಾವಾಸ್ಯಾಂತ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 2026ರ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವು ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರವರೆಗೆ ಇರಲಿದೆ. ಶ್ರಾವಣ ಸೋಮವಾರಗಳ ವ್ರತವು ಆಗಸ್ಟ್ 17ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ.
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ ಏಕೆ ವಿಶೇಷ?
ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವು ಶಿವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾಸ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು, ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದು, ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ‘ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ’ ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.ಶ್ರಾವಣದ ಪ್ರತಿ ಸೋಮವಾರವೂ ಶಿವಭಕ್ತರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕರು ಈ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಿ ಶಿವಾಲಯಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಿವಾಹಿತ ಯುವತಿಯರು ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ಸಂಗಾತಿಗಾಗಿ ಶ್ರಾವಣ ಸೋಮವಾರದಂದು ವ್ರತ ಆಚರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿದೆ.
ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು
ಮುಂಜಾನೆ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶಿವನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.
ಶಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದು.
ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆ, ನೀರು, ಹಾಲು ಸೇರಿದಂತೆ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು.
‘ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ’ ಹಾಗೂ ಮಹಾಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುವುದು.
ಶ್ರಾವಣ ಸೋಮವಾರದಂದು ಉಪವಾಸ ಅಥವಾ ವ್ರತ ಆಚರಿಸುವುದು.
ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ ಹಾಗೂ ಶಿವನಾಮ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುವುದು.
ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ದಾನ, ಅನ್ನದಾನ ಹಾಗೂ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಕೋಪ, ಕೆಟ್ಟ ಆಲೋಚನೆ ಹಾಗೂ ಅಧರ್ಮದ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು.
ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬಾರದು?
ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮದ್ಯಪಾನ ಹಾಗೂ ಮಾಂಸಾಹಾರದಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಅನೇಕರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕೂದಲು ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಕ್ಷೌರ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾದ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲ; ಕುಟುಂಬ, ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರಬಹುದು.
ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮುರಿದ ಅಥವಾ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಹೇಗಿರಬೇಕು?
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವವರು ಹಣ್ಣು, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಒಣಹಣ್ಣು, ಸಬ್ಬಕ್ಕಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಗುರವಾದ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ ಉಪವಾಸದ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಕುಟುಂಬ ಹಾಗೂ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರು ಕಠಿಣ ಉಪವಾಸ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ವ್ರತಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಶ್ರಾವಣ ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ, ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತ, ರಕ್ಷಾಬಂಧನ ಹಾಗೂ ಶ್ರಾವಣ ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.2026ರಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಆಗಸ್ಟ್ 17ರಂದು, ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಾಬಂಧನ ಆಗಸ್ಟ್ 28ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವು ಕೇವಲ ಪೂಜೆ, ವ್ರತಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣ, ಸರಳ ಜೀವನ, ದಾನ-ಧರ್ಮ, ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಗೆ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ.ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬಡವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು, ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸತ್ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಶ್ರಾವಣದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವು ಭಕ್ತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ, ವ್ರತ, ಶಿವನ ಆರಾಧನೆ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವ ಪವಿತ್ರ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭಕ್ತರು ಈ ಮಾಸವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
