ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಆರಾಧನಾ ಮಹೋತ್ಸವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ದಿನಗಳು. ಮಂತ್ರಾಲಯ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ರಾಯರ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ, ಅಭಿಷೇಕ, ಪಾರಾಯಣ, ಭಜನೆ, ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಅನ್ನದಾನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಠಕ್ಕೆ ತೆರಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಭಕ್ತರು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸರಳವಾಗಿ ರಾಯರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ರಾಯರ ಆರಾಧನೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಆಚರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಗುರುಭಕ್ತಿ, ಸಾತ್ವಿಕ ಜೀವನ, ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿದೆ.
ಆರಾಧನೆಯ ದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಮನೆಯ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ದೇವರ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ರಂಗೋಲಿ ಹಾಕಿ, ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಿ, ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ವೃಂದಾವನದ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಮುಂದೆ ಹೂವು, ತುಳಸಿ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಭಾವವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.ಆರಾಧನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರಾಯರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬಹುದು.
‘ಓಂ ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರಾಯ ನಮಃ’
ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು 108 ಬಾರಿ ಅಥವಾ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬಹುದು. ಸಮಯದ ಅನುಕೂಲವಿರುವವರು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು.ರಾಯರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು, ರಾಯರ ಕವಚ ಅಥವಾ ಗುರುಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಭಕ್ತರು ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಆರಾಧನೆಯ ದಿನ ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಜೀವನ, ಬೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಪವಾಡಗಳ ಕುರಿತಾದ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಓದುವುದು ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಕೇಳುವುದು ಉತ್ತಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ.ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ರಾಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಗುರುಭಕ್ತಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಧ್ಯವಿರುವವರು ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡಬಹುದು. ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತು ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.ಸಮಯದ ಅಭಾವವಿರುವವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ರಾಯರ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತುಳಸಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ತುಳಸಿ ಗಿಡದಿಂದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗಲೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಗೌರವದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ರಾಯರ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು.ತುಳಸಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹೂವುಗಳಿಂದಲೂ ಸರಳ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಆರಾಧನೆಯ ದಿನ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವರು ಉಪವಾಸ ಅಥವಾ ಫಲಾಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಉಪವಾಸ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ.ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡದೆ, ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಆಚರಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸರಳವಾಗಿ ನೈವೇದ್ಯ ತಯಾರಿಸಿ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ನಂತರ ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು.
ರಾಯರ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಧ್ಯವಿರುವವರು ಬಡವರಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು, ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ದಿನಸಿ ಸಾಮಗ್ರಿ ನೀಡುವುದು, ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಾಜಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಮಠದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅನ್ನದಾನಕ್ಕೆ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡುವುದು ಕೂಡ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ.ಸಂಜೆ ದೇವರ ಮುಂದೆ ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಿ ರಾಯರ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಆರತಿ ಮಾಡುವುದು, ಭಜನೆ ಅಥವಾ ರಾಯರ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದು ಆರಾಧನೆಯ ದಿನದ ಭಕ್ತಿಭಾವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಏನು ಮಾಡಬಾರದು?
ಆರಾಧನೆಯ ದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸಾತ್ವಿಕ ನಡೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಅನಗತ್ಯ ಜಗಳ, ಕೋಪ, ದ್ವೇಷ, ಅಪಶಬ್ದ ಹಾಗೂ ಇತರರಿಗೆ ನೋವುಂಟು ಮಾಡುವ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದದಿಂದ ದಿನ ಕಳೆಯಬಹುದು.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು ಕುಟುಂಬ, ಮಠ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆ ಅಥವಾ ವ್ರತ ಪಾಲಿಸುವವರು ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳು ಅಥವಾ ಮಠದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ತರಿಗೂ ಆರಾಧನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಾಲಯ ಅಥವಾ ಸಮೀಪದ ರಾಯರ ಮಠಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ರಾಯರ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ನಾಮಸ್ಮರಣೆ, ಸ್ತೋತ್ರ ಪಠಣ, ಪಾರಾಯಣ ಹಾಗೂ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು.ರಾಯರ ಆರಾಧನೆಯ ನಿಜವಾದ ಆಶಯ ಕೇವಲ ಆಡಂಬರದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ; ಗುರುಗಳ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಸಾತ್ವಿಕ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುದು, ಇತರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.
‘ಓಂ ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರಾಯ ನಮಃ’ ಎಂಬ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ರಾಯರ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆಯೋಣ.

















