ಊಟ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ನಿಮಗೆ ನಿದ್ದೆ ಬರಲು ಕಾರಣವೇನು ಗೊತ್ತಾ?

ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಾ ಊಟ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ನಿಮಗೂ ಆಕಳಿಕೆ ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆಯೇ? ಕಣ್ಣುಗಳು ತಾವಾಗಿಯೇ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಆಫೀಸ್ ಕೆಲಸದ ಮಧ್ಯೆ ನಿದ್ದೆಯ ತೂಕಡಿಕೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತದೆಯೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಚಿಂತಿಸಬೇಡಿ, ನೀವು ಒಬ್ಬರೇ ಅಲ್ಲ! ಪ್ರಪಂಚದ ಬಹುತೇಕ ಜನರಿಗೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನ್ನ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ (ಪಿಷ್ಟ) ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಆಹಾರ ತಿಂದ ತಕ್ಷಣ ತೀವ್ರವಾದ ನಿದ್ದೆ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ.

ದೇಹವು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ‘ಸ್ಲೀಪ್ ಮೋಡ್’ಗೆ ಜಾರಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುವ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ರೋಚಕ ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಡಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

1. ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟದ ಏರಿಳಿತ (Blood Sugar Crash)
ನಾವು ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರವನ್ನು ನಮ್ಮ ದೇಹವು ಹೇಗೆ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಈ ನಿದ್ದೆಯ ತೂಕಡಿಕೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಳಿ ಅನ್ನದಂತಹ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇಗನೆ ಗ್ಲುಕೋಸ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆಯ ಮಟ್ಟ ತಕ್ಷಣವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ದೇಹಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ದಿಢೀರ್ ಏರಿಕೆಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅಷ್ಟೇ ವೇಗವಾಗಿ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ (Crash). ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಲಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಸ್ತು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

2. ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ನ ಆಟ
ನಾವು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ಯುಕ್ತ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದಾಗ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ದೇಹವು ಹೆಚ್ಚು ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ‘ಟ್ರಿಪ್ಟೊಫಾನ್’ (Tryptophan) ಎಂಬ ಅಮಿನೋ ಆಮ್ಲದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಟ್ರಿಪ್ಟೊಫಾನ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮೆದುಳು ಸೆರೊಟೋನಿನ್ ಮತ್ತು ಮೆಲಟೋನಿನ್ ಎಂಬ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಇವು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿದ್ದೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಹಾರ್ಮೋನ್ಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ನಮಗೆ ತಾವಾಗಿಯೇ ನಿದ್ದೆ ಹತ್ತಿಬರುತ್ತದೆ.

3. ಅತಿಯಾದ ಊಟ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ಶ್ರಮ
ಊಟದ ಪ್ರಮಾಣ ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ನಾವು ಅತಿಯಾಗಿ ತಿಂದಾಗ, ಅದರಲ್ಲೂ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿದ ಅಥವಾ ಭಾರಿ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಆಗ ದೇಹದ ಬಹುಪಾಲು ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯು ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ತೀವ್ರ ಆಲಸ್ಯ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಿದ್ದೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ?
ಊಟದ ನಂತರ ತೂಕಡಿಕೆ ಬರುವುದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾದರೂ, ಇದು ನಿಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸುಲಭ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬಹುದು:

ಮಿತವಾಗಿ ಉಣ್ಣಿ: ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಬಿಗಿಯುವಂತೆ ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ.

ಪ್ರೋಟೀನ್ ಹೆಚ್ಚಿರಲಿ: ಅನ್ನದ ಜೊತೆಗೆ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು, ಪನೀರ್, ಮೊಟ್ಟೆ, ಮೀನು ಅಥವಾ ಮಾಂಸದಂತಹ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಭರಿತ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ. ಇದು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಡುತ್ತದೆ.

ನಾರಿನಂಶ (Fibre) ಇರಲಿ: ಊಟದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸಲಾಡ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ. ಇದು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟ ದಿಢೀರ್ ಏರುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಚಿಕ್ಕದೊಂದು ನಡಿಗೆ: ಊಟ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು 10-15 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಲಘುವಾಗಿ ಅಡ್ಡಾಡಿ (Walk). ಇದು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ: ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ಸ್, ಪ್ರೋಟೀನ್, ಉತ್ತಮ ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ನಾರಿನಂಶವಿರುವ ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ ಶೈಲಿಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು: ಊಟದ ನಂತರದ ನಿದ್ದೆಯ ಮಂಪರು ನಿಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಆಹಾರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ದಿನವಿಡೀ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.