ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನೇ ಹಾಳುಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆಚಾರ್ಯ ಚಾಣಕ್ಯರು ತಮ್ಮ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಧನ ವ್ಯವಹಾರ ಹಾಗೂ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಪಡೆಯುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಲ ಕೊಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವಾಗ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
1. ಮರುಪಾವತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ
ಯಾರಿಗಾದರೂ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಮುನ್ನ ಅಥವಾ ನೀವೇ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಮುನ್ನ ಮರುಪಾವತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಎದುರಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹಣ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಾಲ ನೀಡುವುದು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ತಮಗೆ ತೀರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಯಾವತ್ತೂ ಸಾಲವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಾರದು.
2. ನಿಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಸಾಲ ನೀಡಬೇಡಿ
ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಸಾಲ ನೀಡಬೇಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣವಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಅಥವಾ ತುರ್ತು ಖರ್ಚುಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಇತರರಿಗೆ ನೆರವಾಗಬೇಕು.
3. ಮರುಪಾವತಿಯ ದಿನಾಂಕ ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಲಿ
ಸಾಲ ನೀಡುವಾಗಲೇ ಹಣವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು. ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಸಾಲ ಪಡೆದವರು ಮರುಪಾವತಿಯನ್ನು ಮುಂದೂಡುತ್ತಾ ಹೋಗಬಹುದು, ಇದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕಲಹಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
4. ಎಷ್ಟೇ ಆಪ್ತರಾದರೂ ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಖ್ಯ
ಸಾಲ ಪಡೆಯುವವರು ಎಷ್ಟೇ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ ಅಥವಾ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರೂ ಬರೀ ಬಾಯಿಮಾತಿನ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಬೇಡಿ. ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಅಥವಾ ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ.
5. ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಮುನ್ನ ಮರುಪಾವತಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಯೋಜನೆ ಇರಲಿ
ನೀವು ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಮೂಲದಿಂದ ತೀರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪೂರ್ವಯೋಜನೆ ಮೊದಲೇ ಇರಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸಾಲ ಪಡೆದರೆ ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಸಾಲದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
