ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ: ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ AI ಕನಸು

ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ: ಶಶಿಧರ್ ರಾವ್
(ಬೆಂಗಳೂರು / ಚಿತ್ರದುರ್ಗ)
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಹಿರಿಯ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗಾರರು

​ಆರ್ಟಿಫಿಷಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ (AI) ಅಥವಾ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಇಂದು ಜಗತ್ತನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೆ, ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕೇವಲ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕೆ ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಯಂತ್ರಾಂಶಗಳ (Hardware) ಬೆಂಬಲ ಬೇಕು. ಈ ಯಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕೇಂದ್ರಗಳೇ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳು (Data Centers).

​AI ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯದ ಹಾದಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಈ ಲೇಖನ.

​AI ಮಾದರಿಗಳನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ChatGPT, Gemini) ತರಬೇತಿಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧಾರಣ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಸಾಲದು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

​ಬೃಹತ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಶಕ್ತಿ (Massive Computing Power):
AI ಮಾದರಿಗಳು ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಡೇಟಾವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಯೂನಿಟ್‌ಗಳು (GPUs) ಮತ್ತು ಟೆನ್ಸರ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಯೂನಿಟ್‌ಗಳ (TPUs) ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಇಂತಹ ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಸೂಪರ್-ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.

​ಬೃಹತ್ ಡೇಟಾ ಶೇಖರಣೆ (Massive Data Storage): AI ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದು ಅದು ಕಲಿಯುವ ಡೇಟಾದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ. ಪಠ್ಯ, ಚಿತ್ರ, ವಿಡಿಯೋ ಸೇರಿದಂತೆ ಪೆಟಾಬೈಟ್‌ಗಟ್ಟಲೆ (Petabytes) ಡೇಟಾವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸಿಡಲು ಮತ್ತು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳು ಅಗತ್ಯ.

​ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತಂಪಾಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Power and Cooling): AI ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ವಿಪರೀತ ಶಾಖವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ತಂಪಾಗಿಡಲು ಸುಧಾರಿತ ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಕೂಲಿಂಗ್ (Liquid Cooling) ಮತ್ತು ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕೇವಲ ವೃತ್ತಿಪರ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ.

​ಕಡಿಮೆ ವಿಳಂಬತೆ (Low Latency): ನೈಜ-ಸಮಯದ AI ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಿಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಚಾಲಕರಹಿತ ಕಾರುಗಳು, ಮುಖ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ) ಕ್ಷಿಪ್ರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ರವಾನೆಯಾಗಬೇಕು. ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಇದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

​ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯದ ಹಾದಿ:
​ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಡೇಟಾ ಅಗಾಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಹಬ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಸವಾಲುಗಳೂ ಇವೆ.

​1. ಭಾರತದ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅವಕಾಶಗಳು:

​ಹೊಸ ಡೇಟಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ (DPDP Act): ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಡೇಟಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯು, ಭಾರತೀಯರ ಡೇಟಾವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಶೇಖರಿಸಿಡಲು (Data Localization) ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಶೀಯ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

​ಭೌಗೋಳಿಕ ಅನುಕೂಲ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಕೇಬಲ್‌ಗಳು: ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈನಂತಹ ನಗರಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಸಬ್‌ಮರೀನ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳಿಗೆ (Submarine cables) ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೇಟಾ ರವಾನೆಗೆ ಹೇಳಿಮಾಡಿಸಿದಂತಿವೆ.

​ಸ್ಥಳೀಯ AI ಮಾದರಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (Sovereign AI): ಭಾರತವು ತನ್ನದೇ ಆದ ‘ಭಾರತ್ ಜಿಪಿಟಿ’ (BharatGPT), ಕೃತ್ರಿಮ್ (Krutrim) ಮತ್ತು ಭಾಷಿಣಿಯಂತಹ AI ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇವುಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ AI ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

​2. ಎದುರಿಸಬೇಕಾದ ಸವಾಲುಗಳು:

​ನಿರಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು: ಹೈಪರ್‌ಸ್ಕೇಲ್ (Hyperscale) ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಕು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಇಂದಿಗೂ ಒಂದು ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

​ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಆಮದು: AI ಗೆ ಬೇಕಾದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು (Nvidia GPUs) ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೈವಾನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ.

​ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ತಂಪಾಗಿಸುವ ವೆಚ್ಚ: ಭಾರತವು ಉಷ್ಣವಲಯದ ದೇಶವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ತಂಪಾಗಿಡಲು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಹಣ ವ್ಯಯವಾಗುತ್ತದೆ.

​3. ಭವಿಷ್ಯದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ (The Way Forward):

​ಹಸಿರು ಇಂಧನದ ಬಳಕೆ (Green Data Centers): ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಭಾರತವು ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ (Renewable Energy) ನಡೆಯುವ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಿದೆ.
​ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಾಯಕ ಯೋಜನೆಗಳು: ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ PLI (Production Linked Incentive) ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕು.

​ಟೈಯರ್-2 ಮತ್ತು ಟೈಯರ್-3 ನಗರಗಳತ್ತ ವಿಸ್ತರಣೆ: ಮುಂಬೈ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಚೆನ್ನೈ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಮಹಾನಗರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಬಹುದಾದ ಚಿಕ್ಕ ನಗರಗಳಿಗೂ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ.

ಭಾರತ ತನ್ನ ಸಾಗರ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್’ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಸಾಗರದೊಳಗಿನ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್’ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಅವುಗಳನ್ನು ತಂಪಾಗಿರಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸಬಲ್ಲದು.

​ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, AI ಭವಿಷ್ಯದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾದರೆ, ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳು ಆ ಭವಿಷ್ಯದ ಅಡಿಪಾಯ. ಭಾರತವು ತನ್ನ ನೀತಿ-ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ, ಜಾಗತಿಕ AI ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.