ಮೈಸೂರು.ಜುಲೈ.12: ತಮ್ಮ ಸುಮಧುರ ಧ್ವನಿಯ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರಸಿಕರ ಹೃದಯ ಗೆದ್ದ ಗಾನ ಕೋಗಿಲೆ, ಮೆಲೋಡಿ ಕ್ವೀನ್ ಎಸ್. ಜಾನಕಿ (ಜಾನಕಮ್ಮ) ಅವರ ಸಂಗೀತ ಸಾಧನೆ ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯ. ಅವರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ, ವಿರಹ, ತುಂಟತನ, ಕರುಣೆ ಹಾಗೂ ನೋವು ಎಲ್ಲವೂ ಮೇಳೈಸಿದ್ದವು. “ಚಳಿ ಚಳಿ ತಾಳೆನು” ಎಂದು ಅವರು ಹಾಡಿದರೆ ರಸಿಕರ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು ಮೂಡುತ್ತಿತ್ತು, “ದೀಪವು ನಿನ್ನದೇ ಆರದಿರಲಿ ಬೆಳಕು” ಎಂದರೆ ಜನ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದು ಅವರು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ನಮ್ಮೊಂದಿಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಕಂಠಸಿರಿ ಸದಾ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳು:
1938ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 23ರಂದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೇಪೆಲ್ಲೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಜಾನಕಿ ಅವರು, ತಮ್ಮ 3ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಸಂಗೀತದ ಸುಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರು. ನಾದಸ್ವರ ವಿದ್ವಾನ್ ಶ್ರೀ ಪೈಡಿ ಸ್ವಾಮಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ಅಭ್ಯಾಸ ಆರಂಭಿಸಿದ ಇವರು, 1956ರಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವಾಣಿ ನಡೆಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರಿಂದ ಬಹುಮಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರು. ಬಳಿಕ ಚೆನ್ನೈಗೆ ಬಂದು ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರ ‘ರಸಿಕ್ ಬಲಾಮ’ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎವಿಎಂ (AVM) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.
ಸಂಗೀತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಯಾನ:
1957ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳಿನ ‘ವಿಡಿಯನ್ ವಿಳಿಯಾಟು’ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಗಾಯನ ಆರಂಭಿಸಿದ ಜಾನಕಿ, ಆ ಬಳಿಕ ತೆಲುಗಿನ ‘ಎಂಎಲ್ಎ’ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡದ ‘ಕೃಷ್ಣಗಾರುಡಿ’ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮನೆಮಾತಾದರು. ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹಿಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 20 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಅಪ್ರತಿಮ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.
ಅವರೊಂದಿಗೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಹಾಡಿದ್ದ ದಿವಂಗತ ಡಾ. ಎಸ್.ಪಿ. ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, “ಜಾನಕಮ್ಮ ಯಾವುದೇ ಹಾಡನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಾಗ ಉಸಿರನ್ನು ಗಾನಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಬೆರೆಸುವ ರೀತಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದುದು. ಹಾಡುವ ಮುನ್ನ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಹಮ್ಮು-ಬಿಮ್ಮು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.” ಆದರೆ ಜಾನಕಿ ಅವರು ಮಾತ್ರ, “ನಾನು ಧ್ವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಸಾಧನೆಯ ಹಿಂದೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶಿರಡಿ ಸಾಯಿಬಾಬಾ ಇದ್ದಾರೆ. ಸತ್ಯ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ, ನನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ದೈವ ಕೃಷ್ಣನೇ ನನ್ನ ಮೂಲಕ ಹಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ” ಎಂದು ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು:
ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನವರೇ ಎನ್ನುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆ ಒಡನಾಟ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು ‘ಯುಗ ಯುಗಾದಿ ಕಳೆದರೂ’, ‘ದೋಣಿ ಸಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿ’, ‘ಮೂಡಣ ಮನೆಯ’, ‘ಭಾನಲ್ಲು ನೀನೆ ಭುವಿಯಲ್ಲು ನೀನೆ’, ‘ದೇವರ ಆಟ ಬಲ್ಲವರಾರು’, ‘ಹೂವೊಂದು ಬೇಕು ಬಳ್ಳಿಗೆ’, ‘ರಾಘವೇಂದ್ರ ನೀ ಮೌನವಾದರೆ’ ನಂತಹ ನೂರಾರು ಸದಾಹಸಿರು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ‘ಹೇಮಾವತಿ’ ಚಿತ್ರದ “ಶಿವ ಶಿವ ಎನ್ನದ ನಾಲಿಗೆ ಏಕೆ” ಹಾಡು ತಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸವಾಲಿನ ಹಾಡಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದರು. ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಹನಾಯಿ ಜೊತೆ ಮೇಳೈಸಿದ “ಕರೆದರೂ ಕೇಳದೆ” ಗೀತೆ ಇಂದಿಗೂ ಅಪೂರ್ವ ಗಾಯನವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಿರಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಗೌರವ:
ಹೊರರಾಜ್ಯದ ಗಾಯಕರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಬಾರದು ಎಂಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮದಿಂದಾಗಿ ಜಾನಕಿ, ಎಸ್.ಪಿ.ಬಿ, ಪಿ.ಬಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ರಂತಹ ಮಹಾನ್ ಗಾಯಕರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ನೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರೂ, ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಿದ ‘ಪದ್ಮಭೂಷಣ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕಲಾವಿದರ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಅಸಡ್ಡೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಈ ನಿರ್ಧಾರ, ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಗೌರವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಧ್ವನಿಯ ಮಾಧುರ್ಯ ಮಾತ್ರ ಎಂದಿಗೂ ಮಾಸದಂತಹುದು. ಅಂತರಂಗದ ದೈವದ ಧ್ವನಿಯಾಗಿದ್ದ ಈ ಮಹಾನ್ ಚೇತನಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಲೋಕ ಸದಾ ಋಣಿಯಾಗಿದೆ.
