“ಕನ್ನಡದ ಕುಲಪುರೋಹಿತ” ಎಂದೇ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವ ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು ಕನ್ನಡ ನಾಡು, ನುಡಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನೇ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟ ಮಹಾನ್ ಚಿಂತಕರು. ಕನ್ನಡ ಏಕೀಕರಣದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಜನಮಾನಸಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿದ ಮಹತ್ವದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು. ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಕೇವಲ ಸ್ಮರಣೆಯ ದಿನವಲ್ಲ; ಕನ್ನಡದ ಅಸ್ಮಿತೆ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಏಕತೆಯ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುವ ದಿನವಾಗಿದೆ.
ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು 1880ರ ಜುಲೈ 12ರಂದು ಇಂದಿನ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಲೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಅಧ್ಯಯನ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು, ನಂತರ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಕನ್ನಡದ ಸೇವೆಯತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ, ಸಮಾಜಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡರು.
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕರು ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮನಗಂಡ ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು ಎಲ್ಲ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಚಳವಳಿಗೆ ಬಲ ತುಂಬಿದರು.ಅವರ ನಿರಂತರ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಯ ಫಲವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿ ಜನಾಂದೋಲನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇದೇ ಚಳವಳಿಯು ಮುಂದೆ 1956ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯವಾಯಿತು.
ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಗತವೈಭವ’ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ, ಪರಂಪರೆ, ರಾಜವಂಶಗಳು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಅವರು ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಕೃತಿ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.
ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅಮೋಘ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕನ್ನಡಿಗರು ಅವರನ್ನು “ಕನ್ನಡದ ಕುಲಪುರೋಹಿತ” ಎಂದು ಗೌರವದಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿವೆ.
ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ; ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ, ನಾಡಿನ ಮೇಲಿನ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಏಕತೆಯ ಮನೋಭಾವದ ಪ್ರತೀಕ. ಜಾಗತೀಕರಣದ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವುದು, ಅದರ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರ ಜೀವನ ನಮಗೆ ಕನ್ನಡದ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಮಾನ, ಸಮಾಜದ ಮೇಲಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹಾಗೂ ನಾಡಿನ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಅವರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಕನ್ನಡ ನಾಡು-ನುಡಿಯ ಉಳಿವು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ನಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡೋಣ. ಕನ್ನಡದ ಅಸ್ಮಿತೆ ಉಳಿಯುವವರೆಗೂ ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರ ಹೆಸರು ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
