ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಬಲ್ಲದೇ? ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸವಾಲುಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

​

ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ:
✍️ ಶಶಿಧರ್ ರಾವ್
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಹಿರಿಯ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಔದ್ಯಮಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರು, ಬೆಂಗಳೂರು / ಚಿತ್ರದುರ್ಗ.
9108320131

ಪೀಠಿಕೆ

​ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೂ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಮುಕ್ತ, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ “ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ” (Organic Farming) ಪದ್ಧತಿಗೂ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ “ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ” (Artificial Intelligence – AI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಚಿಂತನೆಗಳು ಈಗ ಗರಿಗೆದರಿವೆ. “ನಿಸರ್ಗದ ನಿಯಮದಂತೆ ನಡೆಯುವ ಕೃಷಿಗೆ ಯಂತ್ರಗಳ ಅಥವಾ AI ನ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡರೆ, ಅದು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಲಾಭದಾಯಕ ಹಾಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿಸಬಲ್ಲದು, ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಸವಾಲುಗಳೂ ಇವೆ. ಇದರ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.

​ _ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಿಂದ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು (Opportunities)_

​1. ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆ:
​ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯ ಜೀವಾಳವೇ ಮಣ್ಣು. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳು, ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು AI ಆಧಾರಿತ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಗಳನ್ನು (Sensors) ಬಳಸಬಹುದು. ಈ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಯಾವ ಬೆಳೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಜೀವಾಮೃತ, ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್) ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು AI ನಿಖರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

​2. ರೋಗ ಮತ್ತು ಕೀಟಬಾಧೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ:
​ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಕೀಟಗಳು ಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಕೀಟನಾಶಕ ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಜಾಗ್ರತೆಯೇ ಮದ್ದು. ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು AI ಆಧಾರಿತ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಬೆಳೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು, ಎಲೆಗಳ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಆಕಾರವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಕೀಟಬಾಧೆ ಅಥವಾ ರೋಗಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ರೈತರು ಬೇವು, ಅಗ್ನಿಅಸ್ತ್ರ, ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದಂತಹ ಸಾವಯವ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಂಪಡಿಸಿ ಬೆಳೆ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

​3. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಳೆ ನಿರ್ವಹಣೆ (Smart Weed Management):
​ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕಳೆನಾಶಕಗಳ (Weedicides) ಬಳಕೆಯನ್ನು ವರ್ಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಳೆ ಕೀಳುವುದು ರೈತರಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚು ತರುವ ಕೆಲಸ. AI-ಚಾಲಿತ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳು ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಕಳೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ, ಕಳೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬೇರುಸಹಿತ ಕೀಳಬಲ್ಲವು.

​4. ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ನಿರ್ವಹಣೆ:
​AI ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಮುಂಗಾಣಬಲ್ಲದು. ಮಳೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ, ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ಏರುಪೇರುಗಳನ್ನು ರೈತರ ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ಮೊದಲೇ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ನೀರು ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಹನಿ ನೀರಾವರಿ (Automated Drip Irrigation) ಮೂಲಕ ನೀರು ಹಾಯಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ನೀರಿನ ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

​5. ಇಳುವರಿ ಅಂದಾಜು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕ:
​ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ರೈತರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. AI ಮುಖಾಂತರ ಬೆಳೆಯ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಮೊದಲೇ ಅಂದಾಜಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು (E-commerce ವೇದಿಕೆಗಳು) ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.

​ ಎದುರಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು (Challenges)

​1. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ದುಬಾರಿ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ (ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದಂತೆ, ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ನಿರೀಕ್ಷಿತ):
​ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ರೈತರು. ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು, AI ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಗಳು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರೋಬೋಟ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು ಅವರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅಸಾಧ್ಯ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಇದು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

​2. ತಾಂತ್ರಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆ:
​ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ರೈತರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರಿವಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇಂದಿನ ದಿನ ನಮ್ಮ ಬಹುತೇಕ ರೈತರಿಗೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಬಳಕೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ದಿನದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ, ಈ ಕುರಿತಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು – ಎನ್.ಜಿ.ಓ.ಗಳು ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು, ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು ರೈತರಿಗಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

​3. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ: (Connectivity Issues)
​AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ವೇಗದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ (Network) ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿರುವುದು ದೊಡ್ಡ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಕುರಿತಾಗಿ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳು ಶ್ರಮಿಸಬೇಕಿದೆ.

​4. ಸ್ಥಳೀಯ ದತ್ತಾಂಶಗಳ (Local Data) ಕೊರತೆ:
​AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕಲಿಯುವುದು ದತ್ತಾಂಶಗಳ (Data) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ದತ್ತಾಂಶಗಳಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ, ನಾಟಿ ಬೀಜಗಳ ಮತ್ತು ದೇಶಿ ಗೋವುಗಳ ಗೊಬ್ಬರದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ AI ಮಾಡೆಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಡೇಟಾ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಕುರಿತಾದ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟೇಷನ್ ಈಗಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾದರೆ ಒಳಿತು.

​5. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆ:
​ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವುದಲ್ಲ, ಅದು ನಿಸರ್ಗ, ಪಶುಪಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ನಡುವಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ. ಅತಿಯಾದ ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದಾಗಿ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವೂ ಇದೆ.

​ ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ

​ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಬಲ್ಲದು. ಇದು ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಕೃಷಿಕನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಆಗಿ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
​ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ,
​ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ನವೋದ್ಯಮಗಳು (Startups) ಸೇರಿ ಅಗ್ಗದ ದರದಲ್ಲಿ AI ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಉಪಲಬ್ಧಿಗೆ ಹಾಗೂ ಉಪಕರಣಗಳು / ಟೂಲ್ಸ್’ಗಳಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಆಧಾರದ ಮಾರಾಟ ಹಾಗೂ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರೈತರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾದೀತು.
​ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳು, ಸರ್ಕಾರೀ / ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಎನ್.ಜಿ.ಓ.ಗಳು ರೈತರಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಬೇಕು.
​ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಕೇವಲ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಗಳ ಕೈಗೊಂಬೆಯಾಗದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈತನ ಮಿತ್ರನಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
​ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ “ಸಾವಯವ ಜ್ಞಾನ” ದ ಜೊತೆಗೆ “ಆಧುನಿಕ AI ವಿಜ್ಞಾನ” ಕೈಜೋಡಿಸಿದರೆ, ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಕಡೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.