ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 4 ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ 3 ಪುರುಷರದ್ದೇ: ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಪುರುಷರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ?

ದೆಹಲಿ: ಪುರುಷರು ಎಂದರೆ ಸದಾ ಬಲಿಷ್ಠರಾಗಿರಬೇಕು, ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಎಂತಹದೇ ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದರೂ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿ ಧೀರರಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು ಎಂಬ ಪಾಠವನ್ನು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಧೃತಿಗೆಡದಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣವೇ ಆದರೂ, ಇದೇ ಗುಣವು ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಸಹಾಯ ಕೇಳಲು ಹಿಂಜರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಒಂದು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ನೋಡುವ ಬದಲು, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸೋಲು ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕೇಳಿಬರುವ “ಗಂಡಸರಾಗಿರಿ”, “ಧೈರ್ಯವಾಗಿರಿ” ಎಂಬ ಮಾತುಗಳೇ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.

ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳೇನು?
ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಮೇಲಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಪೈಪೋಟಿ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡಗಳು ಅವರ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ಹೊರೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಸೂಕ್ತ ವೇದಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಯಾರ ಸಹಾಯವನ್ನೂ ಕೋರಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ ಅವರನ್ನು ತೀವ್ರ ಒಂಟಿತನ, ಆತಂಕ ಹಾಗೂ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ದೂಡುತ್ತಿದೆ.

‘ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಮಸ್ಕ್ಯುಲಿನಿಟಿ’ (ವಿಷಕಾರಿ ಪುರುಷತ್ವದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ)
ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಾಗ ಪುರುಷರನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಃ, ಅವರನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುವುದು ತೀರಾ ವಿರಳ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಆಘಾತಕಾರಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ನಾಲ್ಕರಷ್ಟು (ಶೇ. 75) ಪುರುಷರದ್ದೇ ಆಗಿದೆ! ಇದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣಿಸದ, ಯstandardಾರೂ ಮಾತನಾಡದ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಉಳಿದುಹೋಗಿದೆ.

ಸಮಾಜವು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ‘ಗಂಡಸು’ ಎಂಬ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳೇ ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕಠಿಣವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಠಿಣ ಮನೋಭಾವವು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರೂ, ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದಾಗ ಸಹಾಯ ಕೇಳದಂತೆ ಅವರನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣದ ಕೊರತೆ
ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಮುಜುಗರ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ‘ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ’ (Safe Space) ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಮೈನಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್. ಮಾನಸಿಕ ತೊಂದರೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರೆ ಸಮಾಜ ನಮ್ಮನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯವೇ ಪುರುಷರು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವರ ಒಂಟಿತನ ಮತ್ತು ಹತಾಶೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೇವಲ ಪುರುಷರಿಗೆ “ನಿಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದರಿಂದಲೇ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುವುದು ದೌರ್ಬಲ್ಯವಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಬೇಕಿದೆ. ಕುಟುಂಬ, ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಡೀ ಸಮುದಾಯವು ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತ ಸಂವಾದವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ತೀವ್ರ ಕೋಪ, ಕಿರಿಕಿರಿ, ಒಂಟಿತನ ಬಯಸುವುದು, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ವ್ಯಸನ ಅಥವಾ ಅಪಾಯಕಾರಿ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೂ ಸಹ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೇವಲ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರುವುದು ದೌರ್ಬಲ್ಯದ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಗುರುತು ಎಂಬುದನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು.

ಪುರುಷರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಷಯವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅದನ್ನು ದೇಶದ “ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದೆಷ್ಟೋ ಅಮೂಲ್ಯ ಜೀವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.