ಬಹುತೇಕ ಹಿಂದೂ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ತುಳಸಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ನೀರು ಹಾಕಿ ಪೂಜಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ತುಳಸಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಸ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ತುಳಸಿಗೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನವಿದೆ.
ಪ್ರತಿದಿನ ತುಳಸಿಗೆ ನೀರು ಹಾಕುವುದು, ದೀಪ ಬೆಳಗುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುವುದು ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಿತ್ಯದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ತುಳಸಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀರು ಹಾಕಬೇಕು? ಬೆಳಗ್ಗೆ ನೀರು ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಸಂಜೆ ನೀರು ಹಾಕಬಾರದು ಎನ್ನುವುದರ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣವೇನು? ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಸ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಈ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ತುಳಸಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ನೀರು ಹಾಕಲು ಮುಂಜಾನೆಯ ಸಮಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವ ಮುನ್ನ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿಗೆ ನೀರು ಅರ್ಪಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ 5ರಿಂದ 8 ಗಂಟೆಯ ನಡುವಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣವೂ ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತುಳಸಿಗೆ ನೀರು ಅರ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತುಳಸಿ ಗಿಡದ ಬುಡಕ್ಕೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ಓಂ ತುಳಸ್ಯೈ ನಮಃ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಕೈಮುಗಿದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ತುಳಸಿ ಗಿಡದ ಸುತ್ತ ಒಂದು ಅಥವಾ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ ನೀರು ಹಾಕುವುದು ಏಕೆ ಉತ್ತಮ?
ತುಳಸಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀರು ಹಾಕುವುದು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಸ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ.ಮುಂಜಾನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣ ತಂಪಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನೀರು ಬೇಗನೆ ಆವಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಣ್ಣಿನ ಮೂಲಕ ನೀರು ಬೇರುಗಳಿಗೆ ತಲುಪಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ದಿನವಿಡೀ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಗಿಡಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ತೇವಾಂಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೆ, ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೀರು ಬಿದ್ದರೂ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಅವು ಒಣಗಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ತೇವಾಂಶ ಉಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ ತುಳಸಿಗೆ ನೀರು ಹಾಕಬಾರದೇ?
ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ ತುಳಸಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ನೀರು ಹಾಕಬಾರದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಸಂಜೆಯ ಸಮಯವನ್ನು ತುಳಸಿ ಮಾತೆಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ಆಕೆಯ ಬಳಿ ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ.ಇದರ ಹಿಂದೆ ಸಸ್ಯದ ಆರೈಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಾರಣವೂ ಇದೆ. ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ನೀರು ಹಾಕಿದರೆ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯಬಹುದು. ಈಗಾಗಲೇ ತೇವವಿರುವ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಪದೇಪದೇ ನೀರು ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಬೇರು ಕೊಳೆಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಂಜೆಗಿಂತ ಬೆಳಗ್ಗೆ ನೀರು ಹಾಕುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ.

ಭಾನುವಾರ ಮತ್ತು ಏಕಾದಶಿಯಂದು ನೀರು ಹಾಕಬಾರದು ಎನ್ನುವುದೇಕೆ?
ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರ ಮತ್ತು ಏಕಾದಶಿಯ ದಿನ ತುಳಸಿಗೆ ನೀರು ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ.ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಏಕಾದಶಿಯಂದು ತುಳಸಿ ಮಾತೆಯು ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿಗಾಗಿ ಉಪವಾಸ ವ್ರತ ಆಚರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಆ ದಿನ ಆಕೆಗೆ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆ ನೀಡಬಾರದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ನೀರು ಹಾಕುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ತುಳಸಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕೀಳುವುದನ್ನು ಕೆಲವರು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು ಹಿಂದಿನ ದಿನವೇ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ನೀರು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪದ್ಧತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ತುಳಸಿ ಗಿಡ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಈ ಸಲಹೆ ಪಾಲಿಸಿ
ತುಳಸಿ ಗಿಡವನ್ನು ಕೇವಲ ಪೂಜಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವುದು ಕೂಡ ಮುಖ್ಯ. ಗಿಡ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಕೆಲವು ಸರಳ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬಹುದು.
1. ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಗಮನಿಸಿ: ನೀರು ಹಾಕುವ ಮೊದಲು ಮಣ್ಣನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡಿ. ಒಣಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ನೀರು ಹಾಕಿ. ಈಗಾಗಲೇ ತೇವವಾಗಿದ್ದರೆ ನೀರು ಹಾಕುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
2. ಋತುಮಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೀರು ಹಾಕಿ: ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಬೇಗ ಒಣಗುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ನೀರು ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನೀರು ಹಾಕಬೇಕು.
3. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಸಿಗಲಿ: ತುಳಸಿ ಗಿಡವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾಕಷ್ಟು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಬೀಳುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ.
4. ಸರಿಯಾದ ಕುಂಡ ಬಳಸಿ: ನೀರು ಹೊರಹೋಗಲು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರವಿರುವ ಕುಂಡವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದರಿಂದ ಬೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.
5. ಅತಿಯಾದ ನೀರು ಬೇಡ: ತುಳಸಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ನೀರು ಅಗತ್ಯವಾದರೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಬೇರುಗಳು ಕೊಳೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ತುಳಸಿ ಗಿಡವು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ತುಳಸಿಗೆ ನೀರು ಹಾಕಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡುವ ಸುಂದರ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಗಿಡದ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಲು ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ, ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು.ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ತುಳಸಿ ಗಿಡವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಮನೆಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೂ ಹಸಿರು ಸೊಬಗು ನೀಡುತ್ತದೆ.












