ಸುದ್ದಿಒನ್, ಬೆಂಗಳೂರು, ನವೆಂಬರ್. 20 : ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ತನ್ನ ಶ್ರೀಮಂತ ಪದಸಂಪತ್ತು, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಬ್ದಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದವೂ ಒಂದೊಂದು ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಕೆಲವು ಪದಗಳು ನಾವು ಕೇಳುವ ಶಬ್ದಗಳನ್ನೇ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಮಳೆ ಸುರಿಯುವ ಸದ್ದು, ಗುಡುಗಿನ ಅಬ್ಬರ, ಬೆಂಕಿ ಉರಿಯುವ ಧ್ವನಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಓಟ ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳು ಬೀಳುವ ಸದ್ದನ್ನು ಪದಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಗಳೇ ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯಗಳು.
ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ ಎಂದರೇನು?
ನಾವು ಕೇಳಿದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಕಂಡ ಕ್ರಿಯೆಯ ರೀತಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಹೇಳುವ ಪದಗಳನ್ನು ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಶಬ್ದಾರ್ಥಕ್ಕಿಂತ ಧ್ವನಿಯ ಅನುಕರಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವಿರುವ ಪದಗಳಿವು. ಇವು ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ಅವ್ಯಯಗಳ ಒಂದು ಪ್ರಭೇದವಾಗಿವೆ.
ನಾಮಪದ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಂತೆ ಲಿಂಗ, ವಚನ, ವಿಭಕ್ತಿ ಮೊದಲಾದ ರೂಪಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗದೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಪದಗಳನ್ನು ಅವ್ಯಯಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಯ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಪದಗಳೇ ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯಗಳು.
ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು
ಬೆಂಕಿಯು ಧಗಧಗ ಉರಿಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ‘ಧಗಧಗ’ ಎಂಬ ಪದ ಬೆಂಕಿಯ ಉರಿಯುವ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಗಂಟೆಯು ಢಣಢಣ ಬಾರಿಸಿತು. ಇಲ್ಲಿ ‘ಢಣಢಣ’ ಎಂಬುದು ಗಂಟೆಯ ಸದ್ದನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಗುಡುಗುಡು ಎಂದು ಗುಡುಗು ಕೇಳಿಸಿತು. ಇಲ್ಲಿ ‘ಗುಡುಗುಡು’ ಎಂಬ ಪದ ಗುಡುಗಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಂದಿಯು ದಡದಡ ಓಡಿತು. ಇಲ್ಲಿ ‘ದಡದಡ’ ಎಂಬುದು ಓಡುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಸದ್ದಿನ ಅನುಕರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಕವಣೆಯ ಕಲ್ಲು ರೊಯ್ಯನೆ ಹಾರಿತು. ಇಲ್ಲಿ ‘ರೊಯ್ಯನೆ’ ಎಂಬ ಪದ ವೇಗವಾಗಿ ಹಾರುವ ಚಲನೆಯನ್ನು ಧ್ವನಿಯ ಮೂಲಕ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ ಪದಗಳು
ಚಟಚಟ, ಕರಕರ, ಚುರುಚುರು, ಧಗಧಗ, ರೊಯ್ಯನೆ, ಸುಯ್ಯನೆ, ಘುಳುಘುಳು, ದಡದಡ, ಗುಡುಗುಡು, ಪಟಪಟ, ಸರಸರ, ಘಮಘಮ, ಜುಳುಜುಳು, ಢಣಢಣ, ರಪರಪ, ಫಳಫಳ, ಗುನುಗುನು, ಜಳಜಳ, ಭಗಭಗ, ಜಿಗಿಜಿಗಿ ಮುಂತಾದವು ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯಗಳ ಮಹತ್ವ
ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯಗಳು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಕರಣದ ಪದಗಳಲ್ಲ. ಅವು ಭಾಷೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧನಗಳೂ ಹೌದು. ಕಥೆ, ಕವನ, ಕಾದಂಬರಿ, ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸದ್ದು, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಧ್ವನಿ, ಮನುಷ್ಯರ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ವಿವಿಧ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲು ಇವು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ‘ಮಳೆ ಬಂತು’ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ‘ಮಳೆ ಸರಸರ ಸುರಿಯಿತು’ ಎಂದಾಗ ಮಳೆಯ ಸದ್ದು ಮತ್ತು ಅದರ ಚಲನೆ ಎರಡೂ ಓದುಗರ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ‘ನದಿ ಹರಿಯಿತು’ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ‘ನದಿ ಜುಳುಜುಳು ಹರಿಯಿತು’ ಎಂದಾಗ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನ ನಾದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.
ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯ ಮತ್ತು ದ್ವಿರುಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿರುಕ್ತಿಗಳು ನೋಡಲು ಒಂದೇ ಪದದ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಂತೆ ಕಂಡರೂ ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಬೇರೆ. ಧ್ವನಿ ಅಥವಾ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಪದಗಳು ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯಗಳಾದರೆ, ಒಂದು ಪದವನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅರ್ಥ ಅಥವಾ ಒತ್ತನ್ನು ನೀಡಲು ಎರಡು ಬಾರಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ದ್ವಿರುಕ್ತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ‘ಢಣಢಣ’, ‘ಧಗಧಗ’, ‘ಗುಡುಗುಡು’ ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯಗಳಾದರೆ, ‘ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ’, ‘ಮನೆ ಮನೆ’, ‘ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ’ ದ್ವಿರುಕ್ತಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳಾಗಿವೆ.
ಕನ್ನಡದ ಸೊಗಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪದಗಳು
ಒಂದು ಭಾಷೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಅದರ ಪದಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಡಗಿದೆ. ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಭವವನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿವೆ. ಓದುಗರಿಗೆ ಕೇವಲ ಘಟನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಆ ಘಟನೆಯ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಚಲನೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತವೆ.ಹೀಗೆ ಚಟಚಟ, ಪಟಪಟ, ಧಗಧಗ, ಢಣಢಣದಂತಹ ಸರಳ ಪದಗಳ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ತನ್ನ ಶಬ್ದಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ದಿನನಿತ್ಯದ ಮಾತುಕತೆಯಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯದವರೆಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಅನುಕರಣಾವ್ಯಯಗಳು ಕನ್ನಡದ ಜೀವಂತಿಕೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮೆರುಗು ನೀಡುತ್ತವೆ.











