ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಏಕಾದಶಿ ತಿಥಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಏಕಾದಶಿಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವಿದ್ದು, ವಿಷ್ಣು ಭಕ್ತರು ಈ ದಿನವನ್ನು ವಿಶೇಷ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾಳೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಶ್ರಾವಣ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂತಾನ ಪ್ರಾಪ್ತಿ, ಕುಟುಂಬದ ಸುಖ-ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೋರಿ ಆಚರಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ವ್ರತವಾಗಿದೆ.
ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ ಎಂದರೇನು?
‘ಪುತ್ರದಾ’ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥ “ಸಂತಾನವನ್ನು ನೀಡುವವಳು” ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯವಿಲ್ಲದ ದಂಪತಿಗಳು ಈ ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಸಂತಾನ ಸುಖ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ವ್ರತವು ಕೇವಲ ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕುಟುಂಬದ ಆರೋಗ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಮನೋಕಾಮನೆಗಳ ಈಡೇರಿಕೆಗೆ ಸಹ ಫಲಪ್ರದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿಯ ಮಹತ್ವ
ಭವಿಷ್ಯ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿಯ ಮಹಿಮೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭದ್ರಾವತಿ ನಗರದ ರಾಜ ಸುಕೇತುಮಾನ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಶೈಬ್ಯಾ ಅವರಿಗೆ ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಸಂತಾನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ದುಃಖಿತರಾದ ರಾಜನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಶ್ರೀಹರಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಸುಪುತ್ರ ಜನಿಸಿದನು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಈ ಏಕಾದಶಿಗೆ “ಪುತ್ರದಾ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.
ವ್ರತವನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸಬೇಕು?
ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಬೇಕು.
ಮನೆಯ ಪೂಜಾ ಕೋಣೆ ಅಥವಾ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ತುಳಸಿ ದಳ, ಹಳದಿ ಹೂವು, ಹಣ್ಣು ಹಾಗೂ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ದಿನವಿಡೀ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಿ ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ, ವಿಷ್ಣು ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಅಥವಾ “ಓಂ ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ” ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.
ಸಂಜೆ ದೀಪಾರಾಧನೆ ಮಾಡಿ ಭಜನೆ, ಕೀರ್ತನೆ ನಡೆಸಬೇಕು.
ಮರುದಿನ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಪಾರಣೆ ಮಾಡಿ ವ್ರತ ಸಂಪನ್ನಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಈ ದಿನ ಮಾಡಬೇಕಾದ ದಾನಗಳು
ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಅನ್ನದಾನ
ವಸ್ತ್ರದಾನ
ತುಪ್ಪ, ಹಣ್ಣು, ಧಾನ್ಯ ದಾನ
ಗೋಸೇವೆ ಅಥವಾ ಗೋಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು
ಬಡವರಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು
ಏಕಾದಶಿ ಉಪವಾಸದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಹತ್ವ
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಏಕಾದಶಿ ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ನಿಯಮಿತ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಜೀರ್ಣಾಂಗಕ್ಕೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ದೇಹದ ವಿಷಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು ಹೊರಹೋಗಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಏಕಾಗ್ರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ.
ಏನು ಮಾಡಬಾರದು?
ಈ ದಿನ ಅನ್ನ ಸೇವನೆ ಮಾಡದೇ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಕೋಪ, ಸುಳ್ಳು, ಅಪಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು.
ಮದ್ಯಪಾನ, ಮಾಂಸಾಹಾರ ಹಾಗೂ ತಾಮಸಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಮಾಡಬಾರದು.
ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ದಿನವಿಡೀ ವಿಷ್ಣು ಸ್ಮರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬೇಕು.
ವ್ರತದ ಫಲ
ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧಾ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿದರೆ:
ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಾಪಗಳ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ವಿಶೇಷ ಅನುಗ್ರಹ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
