ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಮೊಬೈಲ್ ನೋಡುವ ಅಭ್ಯಾಸದ ಹಿಂದಿದೆ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಮಾನಸಿಕ ರಹಸ್ಯ!

ಅಲಾರಾಂ ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ಆಫ್ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ… ಇನ್ನೂ ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ಏಳುವ ಮುನ್ನವೇ ವ್ಯಾಟ್ಸಾಪ್, ಇನ್ ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್, ಇಮೇಲ್ ಅಥವಾ ಹವಾಮಾನ ವರದಿಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಕಣ್ಣಾಡಿಸಿಬಿಡುತ್ತೀರಿ.

ಬಹುತೇಕ ಜನರ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇದು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಮೊಬೈಲ್ ಹುಚ್ಚು’ ಅಥವಾ ಅಡಿಕ್ಷನ್ ಎಂದು ಸರಳವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆಯೇ ಬೇರೆ! ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಫೋನ್ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೇವಲ ಸ್ವಯಂ-ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೊರತೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಅಭ್ಯಾಸ, ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಯತ್ನ ಹಾಗೂ ಹೊಸತನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಮಾನವ ಸಹಜ ಕುತೂಹಲದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ.

ನಾವು ಮಲಗಿದ್ದಾಗ ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಸ್ಥಬ್ಧವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಗೆಳೆಯರ ಮೆಸೇಜ್‌ಗಳು, ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್, ಆಫೀಸ್ ಇಮೇಲ್‌ಗಳು ಬಂದಿರಬಹುದು. ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಏನಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಮನಸ್ಸಿನ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸಲು ಮೆದುಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಮರುಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಹಾಗೂ ದಿನದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು (ಓರಿಯಂಟೇಶನ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್) ಉಂಟಾಗುವ ತೀವ್ರ ತುಡಿತವೇ ಮೊಬೈಲ್ ಚೆಕ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ‘ಹ್ಯಾಬಿಟ್ ಲೂಪ್ ಥಿಯರಿ’ಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಏಳುವುದು ಪ್ರಚೋದನೆ (Cue) ನೀಡಿದರೆ, ಫೋನ್ ನೋಡುವುದು ದಿನಚರಿ (Routine) ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಹೊಸ ಮೆಸೇಜ್ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿ ಬಹುಮಾನದಂತೆ (Reward) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ ವಿಚಾರಗಳೇ ಸಿಗಬೇಕಿಲ್ಲ; ಯಾವುದೋ ಒಂದು ದಿನ ಸಿಗುವ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿಷಯವೇ ಮೆದುಳನ್ನು ಈ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ದಾಸನಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಅಭ್ಯಾಸ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಳ್ಳೆಯದೇ? ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ. ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣದ ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ನೋಟವು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಸ್ಕ್ರೋಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿ ಬದಲಾದರೆ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಏಕಾಗ್ರತೆ, ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಇಡೀ ದಿನದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಆದರೆ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಫೋನ್ ಕಡೆಗೆ ಕೈ ಚಾಚುವ ಮೊದಲ ಸ್ವಭಾವವೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಡಿಕ್ಷನ್ ಅಲ್ಲ, ಅದು ತಕ್ಷಣದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಮೆದುಳು ನಡೆಸುವ ಸಹಜ ಪ್ರಯತ್ನವಷ್ಟೇ.