ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಕೇವಲ ಕರೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಫೋಟೋಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮಾಹಿತಿ, ಇಮೇಲ್ ಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಖಾತೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಚೇರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಮೊಬೈಲ್ ಕಳೆದುಹೋದರೆ ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗುವುದು ಸಹಜ.
ಫೋನ್ ಎಲ್ಲೋ ಮರೆತು ಹೋಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಕಳ್ಳತನವಾಗಿರಲಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಹಣಕಾಸು ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಕಳ್ಳತನವನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಆಧುನಿಕ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಫೋನ್ ಅನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಲಾಕ್ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಒಳಗಿರುವ ಡೇಟಾವನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕುವ ಹಲವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಯ್ಕೆಗಳಿವೆ.
ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಕಾಣೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
ಫೋನ್ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ
ಫೋನ್ ಕಳ್ಳತನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಮುನ್ನ, ಅದು ಎಲ್ಲಾದರೂ ಮರೆತುಹೋಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಮತ್ತೊಂದು ಫೋನ್ ನಿಂದ ನಿಮ್ಮ ನಂಬರ್ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ರಿಂಗ್ ಆಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂದು ಆಲಿಸಿ. ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಅಥವಾ ಐಫೋನ್ನಲ್ಲಿರುವ ‘ಲೊಕೇಶನ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್’ ಫೀಚರ್ ಬಳಸಿ ಮ್ಯಾಪ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಫೋನ್ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ. ಆದರೆ, ಫೋನ್ ಅಪರಿಚಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ ಅಥವಾ ಚಲಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದರೆ, ನೀವೇ ನೇರವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಅಪಾಯ ತಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ; ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ.
ಫೋನ್ ಅನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ‘ರಿಮೋಟ್ ಲಾಕ್’ ಮಾಡಿ
ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ, ಬೇರೆಯವರು ಅದನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಮ್ಮ ಗೂಗಲ್ ಅಥವಾ ಆಪಲ್ ಖಾತೆಯ ಮೂಲಕ ‘ರಿಮೋಟ್ ಲಾಕ್’ (Lost Mode) ಆಕ್ಟಿವೇಟ್ ಮಾಡಿ. ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಲಾಕ್ ಆಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮೇಲೆ ನಿಮ್ಮ ಪರ್ಯಾಯ ಫೋನ್ ನಂಬರ್ ಅಥವಾ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಫೋನ್ ಸಿಕ್ಕವರು ನಿಮಗೆ ಮರಳಿ ನೀಡಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ (SIM Card) ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿ
ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಸೇವೆಗಳ ಒಟಿಪಿ (OTP) ಗಳು ನಿಮ್ಮ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗೇ ಬರುವುದರಿಂದ, ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಮ್ಮ ಟೆಲಿಕಾಂ ಆಪರೇಟರ್ ಗೆ (Airtel, Jio, Vi ಇತ್ಯಾದಿ) ಕರೆ ಮಾಡಿ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲು ವಿನಂತಿಸಿ. ಇದು ಒಟಿಪಿ ಆಧಾರಿತ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಪಾಸ್ ವರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ
ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ನಲ್ಲಿ ಆಟೋ-ಲಾಗಿನ್ ಆಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಖಾತೆಗಳ ಪಾಸ್ ವರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬದಲಾಯಿಸಿ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಮೇಲ್ ಖಾತೆಗಳು (ಜಿಮೇಲ್ ಇತ್ಯಾದಿ), ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಯುಪಿಐ (UPI) ಆಪ್ ಗಳು, ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಖಾತೆಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಮೇಲ್ ಖಾತೆಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಇತರ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಲು ಇಮೇಲ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇರಿಸಿ
ನಿಮ್ಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆಪ್ಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ತಕ್ಷಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಫ್ರೀಜ್ (Freeze) ಮಾಡಿ. ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವಹಿವಾಟುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
ಅನಿವಾರ್ಯವಾದರೆ ಫೋನ್ ಡೇಟಾ ಡಿಲೀಟ್ (Erase) ಮಾಡಿ
ಫೋನ್ ಮರಳಿ ಸಿಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತವಾದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಗೂಗಲ್/ಆಪಲ್ ಖಾತೆಯ ಮೂಲಕ ‘ಇರೇಸ್ ಡೇಟಾ’ (Erase Data) ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಫೋನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಫೋಟೋ, ದಾಖಲೆ ಹಾಗೂ ಪಾಸ್ ವರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿಸಿಹಾಕಿ. (ಗಮನಿಸಿ: ಡೇಟಾ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಫೋನ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ).
ಪೋಲೀಸ್ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಐಎಂಇಐ (IMEI) ಸಂಖ್ಯೆ ಬಳಸಿ
ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಫೋನ್ ಕಳೆದುಹೋದ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ ಎಫ್ ಐಆರ್ (FIR) ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಲೇಂಟ್ ಕಾಪಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ದೂರು ನೀಡಲು ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಾದ IMEI ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಗೂ ಅಗತ್ಯ.
ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ
ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಕಳೆದುಹೋಗಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಮ್ಮ ಆಪ್ತರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಂಚಕರು ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಅಥವಾ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಬಳಸಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಹಣದ ಸಹಾಯ ಕೇಳಿ ವಂಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಿಸಲು ಫೋನ್ ಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಬಲವಾದ ಪಾಸ್ ವರ್ಡ್, ಫಿಂಗರ್ ಪ್ರಿಂಟ್ ಲಾಕ್ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕ್ಲೌಡ್ ಬ್ಯಾಕಪ್ (Cloud Backup) ಆನ್ ಇಟ್ಟಿರಿ ಮತ್ತು ಟೂ-ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಅಥೆಂಟಿಕೇಶನ್ (2FA) ಬಳಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ನ IMEI ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
