ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಇಡ್ಲಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಚಟ್ನಿ, ಸಾಂಬಾರ್… ಈ ಕಾಂಬಿನೇಷನ್ ಎಂದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು. ಮೃದುವಾದ, ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಇಡ್ಲಿ ಇಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಾಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಸವಿಯುವ ಇಡ್ಲಿಯ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿವೆ.ಕೆಲವು ಆಹಾರ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಇಡ್ಲಿಯ ಪೂರ್ವ ರೂಪ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿಯ ತಿನಿಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಡ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಿಂದಲೇ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಖಚಿತವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾವೆ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಇಡ್ಲಿಯ ಮೂಲದ ಕುರಿತ ಹಲವು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
ಆಹಾರ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಕೆ.ಟಿ. ಆಚಾರ್ಯ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ‘ಕೆಡ್ಲಿ’ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಹೋಲುವ ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿಯ ತಿನಿಸುಗಳು ಇಡ್ಲಿಯ ಪೂರ್ವರೂಪವಾಗಿರಬಹುದೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ.
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪರ್ಕವಿತ್ತು. ಈ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ಅಡುಗೆ ವಿಧಾನಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಹಿಂದಿರುವ ವಾದ.ಆದರೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಆ ಅಡುಗೆ ವಿಧಾನಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಬದಲಾಗಿರಬಹುದು. ಅಕ್ಕಿ, ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ, ಹುದುಗಿಸುವ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸುವ ತಂತ್ರಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಇಂದಿನ ಇಡ್ಲಿಯ ರೂಪ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಆಹಾರ ಇತಿಹಾಸದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಇಡ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದ ‘ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ’ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವ ‘ಇದ್ದಲಿಗೆ’ ಎಂಬ ಆಹಾರದ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಕೆಲವರು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ‘ಇದ್ದಲಿಗೆ’ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಅಕ್ಕಿ-ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆಯ ಇಡ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯದ್ದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅಡುಗೆ ವಿಧಾನಗಳು ಬದಲಾಗಿದ್ದು, ಇಡ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿರಬಹುದು.
ಇಡ್ಲಿಯ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಕ್ಕಿ ಆಧಾರಿತ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಹುದುಗಿಸುವ ತಂತ್ರಗಳು ಭಾರತೀಯ ಅಡುಗೆ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಇಡ್ಲಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಒಂದೇ ದೇಶ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಭಾರತ, ಅರಬ್ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ನಡುವಿನ ಹಳೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ.
ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಇಡ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ರುಚಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇಡ್ಲಿಯ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.ಇಡ್ಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಬಾರ್, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಚಟ್ನಿ, ಟೊಮೆಟೊ ಚಟ್ನಿ, ಚಟ್ನಿ ಪುಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಸೈಡ್ ಡಿಶ್ಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು.
ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸುವ ಇಡ್ಲಿಯನ್ನು ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಹುದುಗಿಸುವುದರಿಂದ ಇಡ್ಲಿಗೆ ಮೃದುವಾದ ಹಾಗೂ ಸ್ಪಂಜಿನಂತಹ ವಿನ್ಯಾಸ ಬರುತ್ತದೆ.
ಹುದುಗಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಆಹಾರದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ದೇಹಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಿಕೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ಸಾಂಬಾರ್ ಅಥವಾ ತರಕಾರಿ ಆಧಾರಿತ ಚಟ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಡ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಪ್ರೋಟೀನ್, ನಾರಿನಂಶ ಮತ್ತು ಇತರ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು.
ಇಡ್ಲಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮನೆಯ ಅಡುಗೆಮನೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಫುಡ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ (DFRL) ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ‘ಸ್ಪೇಸ್ ಇಡ್ಲಿ’ ಕುರಿತ ಉಲ್ಲೇಖಗಳೂ ಇವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಇಂದು ಇಡ್ಲಿ ಕೇವಲ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಜನಪ್ರಿಯ ಉಪಾಹಾರವಲ್ಲ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗಿರುವ ಅಡುಗೆ ಪರಂಪರೆಯ ಕಥೆಯಿದೆ.ಇಡ್ಲಿ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಿಂದಲೇ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂತು ಎಂಬುದು ಖಚಿತ ಇತಿಹಾಸವಲ್ಲ; ಅದರ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂದಿನ ಇಡ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟ.
