ಮಳೆ ಬರೋದು ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿತ್ತು? ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲೇ ಅಡಗಿದೆ ರಹಸ್ಯ!

ಇಂದು ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ, ಉಪಗ್ರಹಗಳು (Satellite), ರಾಡಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೆದರ್ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳಿದ್ದರೂ ಮಳೆಯ ನಿಖರ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡುವುದು ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಋತುಚಕ್ರವೇ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಂಡಿದ್ದು, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬರ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಂತಹ ಅಸಹಜ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಮಳೆಯ ಸಮಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ ಊಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಇಂದಿಗೂ ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಊಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅನೇಕ ಘಟನೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಜನರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿವೆ. ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, “ಇನ್ನೇನು ಮಳೆ ಬರುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಹಿರಿಯರ ಮಾತು ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟಿವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಊಹೆಯಲ್ಲ, ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದ ಅನುಭವದ ಫಲವಾಗಿತ್ತು.

ಆಧುನಿಕ ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೇ ಇಲ್ಲದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮೋಡಗಳ ಚಲನೆ, ಗಾಳಿಯ ದಿಕ್ಕು, ವಾತಾವರಣದ ವಾಸನೆ, ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಾಗೂ ಪಕ್ಷಿಗಳ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅವರು ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಹುಳು, ಹಕ್ಕಿ, ಇರುವೆ… ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಕೇತ
ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳ ವರ್ತನೆಗೆ ಪೂರ್ವಜರು ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ವೂಲಿ ಬೇರ್ ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ (Woolly Bear Caterpillar) ದೇಹದ ಮೇಲಿನ ಕಪ್ಪು ಹಾಗೂ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಚಳಿಗಾಲದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇರುವೆಗಳು ಎತ್ತರದ ಗೂಡು ಕಟ್ಟಿದರೆ ಭಾರಿ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾರುವುದು, ವಲಸೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವುದು ಕೂಡ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸೂಚನೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಫ್ಲೈಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೀಟಗಳ ಚಲನವಲನಗಳೂ ಮಳೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.

ಪ್ರಾಚೀನರು ರಾತ್ರಿ ಆಕಾಶವನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಆಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ಲೀಯಾಡಿಸ್ (Seven Sisters) ನಕ್ಷತ್ರ ಸಮೂಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಕೆಲ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಋತು ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶುಕ್ರಗ್ರಹವನ್ನು ಸಮಯದ ಸೂಚಕವಾಗಿಯೂ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಎಲೆ ಉದುರುವ ರೀತಿ, ಈರುಳ್ಳಿಯ ತೊಗಟೆಯ ದಪ್ಪ, ಜೇಡರ ಬಲೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ, ಮೀನುಗಳ ಚಲನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಇಂದು ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ಸಂಶೋಧಕರು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ Traditional Ecological Knowledge (TEK) ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನ (Microclimate) ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಪಾರಂಪರಿಕ ಜ್ಞಾನ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದನ್ನು ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಪ್ರಕೃತಿ ನೀಡುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅವುಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು ಅವರ ಜೀವನಶೈಲಿಯಾಗಿತ್ತು. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆ ಪಾರಂಪರಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬದುಕುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.