ಬೆಸ್ತರವಾರದಿಂದ ಬ್ಯಾಡಗಿವಾರದವರೆಗೆ… ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ವಾರಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಗೊತ್ತೆ !

ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಮವಾರ, ಮಂಗಳವಾರ, ಬುಧವಾರ ಎಂದು ವಾರಗಳನ್ನು ಕರೆಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನಜೀವನದಲ್ಲಿ ವಾರದ ದಿನಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಇವು ಕೇವಲ ದಿನಗಳ ಹೆಸರಲ್ಲ; ಆ ದಿನ ನಡೆಯುವ ಸಂತೆ, ವೃತ್ತಿ, ಸಮುದಾಯ ಅಥವಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಜೊತೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಬದುಕಿನ ಗುರುತುಗಳಾಗಿದ್ದವು.ಇಂದಿನ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿಗೆ “ಬೆಸ್ತರವಾರ”, “ಕುಂಬಾರರವಾರ”, “ಸಂತೆವಾರ” ಎಂಬ ಪದಗಳು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಕೇಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಜನರು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಹೆಸರನ್ನೇ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಬೆಸ್ತರವಾರ ಎಂದರೇನು?
“ಬೆಸ್ತ” ಸಮುದಾಯದ ಜನರು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದವರು. ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ವಾರದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮೀನು ತರುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ದಿನವೇ “ಬೆಸ್ತರವಾರ” ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು.
ಹಾಗೇ,
ಕುಂಬಾರರು ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದ ದಿನ “ಕುಂಬಾರರವಾರ”
ಕುರಿ, ಮೇಕೆ ಸಂತೆ ನಡೆಯುವ ದಿನ “ಕುರಿಬಜಾರ್ ವಾರ”
ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂತೆ ನಡೆಯುವ ದಿನ “ಸಂತೆವಾರ”
ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ವಾರಗಳ ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವೇನು?
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆ. ಜನರು ದಿನಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಂತೆ, ಜಾತ್ರೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
“ನಾಳೆ ಬೆಸ್ತರವಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ”
“ಸಂತೆವಾರದ ದಿನ ಎತ್ತು ಖರೀದಿ ಮಾಡೋಣ”
“ಕುಂಬಾರರವಾರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಮಡಕೆ ತರಬೇಕು”
ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದವು.

ಪ್ರದೇಶಾನುಸಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಸರುಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರಗಳ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿತ್ತು.
ಕೆಲವೆಡೆ:
ಸೋಮವಾರ – ಶಿವನವಾರ
ಮಂಗಳವಾರ – ಮಾರಮ್ಮನವಾರ
ಶುಕ್ರವಾರ – ಲಕ್ಷ್ಮಿವಾರ
ಎಂದು ದೇವರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ:
“ಅಂಗಡಿ ವಾರ”
“ಗೋವಾರ”
“ಚಿಕ್ಕ ಸಂತೆ”
“ದೊಡ್ಡ ಸಂತೆ”
ಎಂಬ ಹೆಸರുകളും ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಸಂತೆವಾರ
ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾರದ ಸಂತೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ರೈತರು ತರಕಾರಿ, ಧಾನ್ಯ, ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ವಾರದ ದಿನಕ್ಕಿಂತ “ಸಂತೆವಾರ” ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು.

ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪದಸಂಪತ್ತು
ಮೊಬೈಲ್, ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಹಾಗೂ ನಗರೀಕರಣದ ಪರಿಣಾಮ ಇಂತಹ ಪದಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಇವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜನಪದ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಬದುಕಿನ ಅಮೂಲ್ಯ ಗುರುತುಗಳಾಗಿವೆ.
ಹಳ್ಳಿಗಳ ಹಿರಿಯರು ಇಂದಿಗೂ “ಬೆಸ್ತರವಾರ”, “ಸಂತೆವಾರ” ಎಂದು ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ, ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಹೆಸರು ಅಲ್ಲ; ಒಂದು ಕಾಲದ ಬದುಕಿನ ನೆನಕಥೆ