ಶಬರಿಮಲೆ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ಸಿದ್ಧರಾಗುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಂಡಲ ದೀಕ್ಷೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದದ್ದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 41 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಈ ವ್ರತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸುವುದು, ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು, ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಪಾಲಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸರಳ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುದು ಈ ದೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಉಡುಪು ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಕೆಲ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಭಕ್ತರು ಮಾತ್ರ ಮಂಡಲ ದೀಕ್ಷೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸುವುದೇಕೆ? ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥವೇನು ಎಂಬ ಕುತೂಹಲ ಹಲವರಲ್ಲಿದೆ.
ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೂ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ದೀಕ್ಷೆಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವೇನು?
ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಭಕ್ತರು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವು ಸರಳತೆ, ವೈರಾಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಲೌಕಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ದೀಕ್ಷೆ ಕೈಗೊಂಡ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಎಲ್ಲರಂತೆ ಸರಳವಾಗಿ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಇದು ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಶನಿ ಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶನಿಯ ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಶನಿ ದೋಷ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಮಾಲೆ ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಶನಿ ದೇವರ ನಡುವೆ ನಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾದ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಕಥನವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿ ನೋಡಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಎಲ್ಲ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲೂ ದೃಢವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿರುವ ಘಟನೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು.
ಶನಿ ದೇವರು ಮತ್ತು ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿಯ ಕುರಿತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥನ
ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಥನಗಳು ಹಾಗೂ ‘ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ ಮಹಾತ್ಮ್ಯಂ’ ಚಿತ್ರದ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಶನಿ ದೇವರ ನಡುವಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಈ ಕಥನದ ಪ್ರಕಾರ, ಶನಿ ದೇವರು ಮನುಷ್ಯರು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿಯು ತಮ್ಮ ಭಕ್ತರು ಮಂಡಲ ದೀಕ್ಷೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಕಠಿಣ ವ್ರತಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿ, ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಥನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಮಾಲೆ ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ಶನಿ ದೋಷದ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಕೆಲವು ಭಕ್ತರಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಚಾರವಾಗಿದ್ದು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾದ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ.
41 ದಿನಗಳ ಮಂಡಲ ದೀಕ್ಷೆಯ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶ
ಮಂಡಲ ದೀಕ್ಷೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಸರಳ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವುದು, ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ವ್ರತದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ದೇವರ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು, ಕೋಪ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಪಾಲಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಭಗವಂತನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು ದೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಮಂಡಲ ದೀಕ್ಷೆಯ ನಿಜವಾದ ಸಂದೇಶವೇನು?
ಅಯ್ಯಪ್ಪ ದೀಕ್ಷೆಯ ಮಹತ್ವ ಕೇವಲ ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಬಡತನ ಎಂಬ ಭೇದಭಾವಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುವುದು ಈ ದೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು, ಸರಳ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುದು, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲಿ ಆದ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರವು ಭಕ್ತನ ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. 41 ದಿನಗಳ ವ್ರತಾಚರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಭಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಶಿಸ್ತಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಮಂಡಲ ದೀಕ್ಷೆಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾರವಾಗಿದೆ.
ಶಬರಿಮಲೆ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಅನುಸರಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಚರಣೆಯ ಹಿಂದೆಯೂ ಭಕ್ತಿ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹದ ಸಂದೇಶ ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಈ ದೀಕ್ಷೆಯ ವಿಶೇಷತೆ.
