ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಗಣೇಶೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಜ್ಞಾನ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿಘ್ನನಿವಾರಕನಾದ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಭಕ್ತರು ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. 2026ರ ಗಣೇಶೋತ್ಸವವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಅನಂತ ಚತುರ್ದಶಿಯ ದಿನವಾದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಗಣೇಶ ವಿಸರ್ಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪನ್ನಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವವರು ಪೂಜಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಾಸ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಮಂಗಳಕರವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮುಖ್ಯ ವಾಸ್ತು ಸಲಹೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ದಿಕ್ಕು: ವಾಸ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಮನೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕು (ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆ) ಗಣೇಶನ ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಾಗವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಉತ್ತರ ಅಥವಾ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕೂರಿಸಬಹುದು.
ಗಣಪತಿಯ ಮುಖ ಯಾವ ಕಡೆ ಇರಬೇಕು?: ಗಣೇಶನ ಮುಖವು ಮನೆಯ ಒಳಮುಖವಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವುದು ವಾಸ್ತು ಪ್ರಕಾರ ಶುಭ. ಭಕ್ತರು ಪೂಜಿಸುವಾಗ ಗಣಪತಿಯ ಮುಖಾಮುಖಿ ದರ್ಶನವಾಗಬೇಕು. ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗಣೇಶನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಖ-ಸಂಪತ್ತು ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ದೇವರ ಬೆನ್ನು ಮನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಒಳಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಿಸದಂತೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಬೇಕು.
ಮೂರ್ತಿ ಇಡುವ ಸ್ಥಳ: ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಡಬಾರದು. ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಮಣೆ ಅಥವಾ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಾಸಿ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕೂರಿಸಬೇಕು. ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವು ಶಾಂತ ಹಾಗೂ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರಬೇಕು.
ಮಣ್ಣಿನ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ: ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ಸುಲಭವಾಗುವಂತೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ.
ಪೂಜಾ ಆಚರಣೆಗಳು: ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಮುಂಜಾನೆ ಶುಚಿರ್ಭೂತರಾಗಿ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಗಣೇಶನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗರಿಕೆ (ದೂರ್ವಾ), ಹೂವುಗಳು ಹಾಗೂ ಮೋದಕ, ಕಡುಬುಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಗಣೇಶ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಮುಂಜಾನೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಆರತಿ ಬೆಳಗಿ, ನೈವೇದ್ಯ ಸಮರ್ಪಿಸುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ.
ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯ ದಿನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಿಸರ್ಜನೆಯವರೆಗೂ ಭಕ್ತಿ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು, ನಿಗದಿತ ದಿನದಂದು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
(ಗಮನಿಸಿ: ಈ ಮೇಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯು ವಾಸ್ತು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಾಗೂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿರಬಹುದು.)
