ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಖಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದು ಯಾರು ಯಾರಿಗೆ? ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ ರಕ್ಷಾಬಂಧನದ ರೋಚಕ ಇತಿಹಾಸ!

ಸುದ್ದಿಒನ್ : 2026 ರಲ್ಲಿ, ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 28 ರ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಹೋದರಿಯರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರ ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ರಾಖಿ ಕಟ್ಟಿ ಅವರಿಗೆ ಸಂತೋಷ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಸಿಗಲೆಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ರಾಖಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು? ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಖಿ ಕಟ್ಟಿದ್ದು ಯಾರು- ಯಾರಿಗೆ ? ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಕಥೆಗಳಿವೆ.

ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಬಲಿಗೆ ರಾಖಿ ಕಟ್ಟಿದಳು :
ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಬಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆ ಇದೆ. ಬಲಿಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾದ ವಿಷ್ಣು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಇರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ವಿಷ್ಣು ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗದಿದ್ದಾಗ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯು ಚಿಂತಿತಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ಆಕೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಹಿಳೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಾಲಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅವನ ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲೂ ರಕ್ಷಾ ಸೂತ್ರವನ್ನು (ರಾಖಿ) ಕಟ್ಟಿ, ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಲಿ ಅವಳ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ರಕ್ಷಾ ಸೂತ್ರವು ಸಹೋದರರ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಾಗ, ಶ್ರಾವಣ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನದಂದು ಅವನ ಪತ್ನಿ ಶಚೀ ದೇವಿಯು ಇಂದ್ರನ ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಪವಿತ್ರ ರಕ್ಷಾ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ನಂತರ ಇಂದ್ರನು ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾದನು ಎಂದು ದಂತಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ, ಯಮ ಮತ್ತು ಯಮುನೆಯ ಕಥೆಯೂ ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಯಮುನೆಯು ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಯಮನಿಗೆ ರಕ್ಷಾ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದಾಗ, ಯಮನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಅವಳಿಗೆ ಒಂದು ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ರಾಖಿ ಕಟ್ಟುವ ಸಹೋದರನಿಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಹಾರೈಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿಯೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣನ ಬೆರಳಿಗೆ ಗಾಯವಾದಾಗ, ದ್ರೌಪದಿ ತನ್ನ ಸೀರೆಯ ಅಂಚಿನಿಂದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹರಿದು ಕಟ್ಟಿದಳು. ಕೃಷ್ಣನು ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದಳು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಗಣೇಶನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಶುಭ್ ಮತ್ತು ಲಾಭ್ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ, ಯಜ್ಞದ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸಂತೋಷಿ ದೇವಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ. ಈ ಕಥೆಗಳು ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನದ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

(ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚನೆ : ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿನ ವಿವರಗಳು ಪುರಾಣಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗತಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಿತ ತಜ್ಞರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.)