ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬರುವ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಸುಖ-ಶಾಂತಿ, ಸಕಲ ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಯುರಾರೋಗ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಭಕ್ತಿ-ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣರ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗುವ ಈ ಪುಣ್ಯ ವ್ರತದ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಪೂರ್ವ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಮಂಟಪ ರಚನೆ
ವ್ರತದ ದಿನ ಮುಂಜಾನೆಯೇ ಎದ್ದು ಶುಚಿರ್ಭೂತರಾಗಿ, ಮನೆಯನ್ನು ಗಂಗಾಜಲದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿ, ಹೊಸ್ತಿಲಿಗೆ ರಂಗೋಲಿ ಹಾಗೂ ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳ ತೋರಣ ಕಟ್ಟಬೇಕು.
ಮನೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಾ ಮಂಟಪವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಮಂಟಪದ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಹರಡಿ ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ತಾಮ್ರ, ಹಿತ್ತಾಳೆ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಕಲಶದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ನೀರು, ಅಕ್ಷತೆ, ನಾಣ್ಯ ಹಾಗೂ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟು, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗೆ ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮ ಮತ್ತು ರವಿಕೆ ಬಟ್ಟೆ ಹೊದಿಸಿ ಪೂರ್ಣಕುಂಭವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು.
ದೇವಿಯ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ನವಸೂತ್ರ
ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಮಗಳಂತೆ ಭಾವಿಸಿ ಹೊಸ ವಸ್ತ್ರ, ಒಡವೆ ಹಾಗೂ ಕಮಲದ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.
ಒಂಬತ್ತು ಎಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ಗಂಟುಗಳಿರುವ ಅರಿಶಿನ ದಾರವನ್ನು (ತೋರ/ನವಸೂತ್ರ) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ದೇವಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗೆ ಇಡಬೇಕು.
ಪೂಜಾ ಕ್ರಮ
ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆ: ಯಾವುದೇ ವಿಘ್ನಗಳಿಲ್ಲದೆ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಲು ಮೊದಲು ಅರಿಶಿನ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ಬೆಲ್ಲದ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಷೋಡಶೋಪಚಾರ ಪೂಜೆ: ನಂತರ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿ, ಧೂಪ-ದೀಪ, ಪುಷ್ಪ, ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮಾವಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ನೈವೇದ್ಯ ಸಮರ್ಪಣೆ: ದೇವಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಪಾಯಸ, ಚಿತ್ರಾನ್ನ, ವಡೆ, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಕಡಲೆಕಾಳು ಹಾಗೂ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಕಥಾ ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಆರತಿ: ಪೂಜಿಸಿದ ರಕ್ಷಾಸೂತ್ರವನ್ನು (ತೋರ) ಬಲಗೈಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತ ಕಥೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಠಿಸಿ, ಮಂಗಳಾರತಿ ಬೆಳಗಬೇಕು.
ಮುತ್ತೈದೆಯರಿಗೆ ಬಾಗಿನ ಸಮರ್ಪಣೆ
ಪೂಜೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮನೆಗೆ ಮುತ್ತೈದೆಯರನ್ನು (ಸುಮಂಗಲಿಯರು) ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ದೇವಿಯ ಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಪಾದಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮ ನೀಡಬೇಕು. ನೆನೆಸಿದ ಕಡಲೆಕಾಳು, ವೀಳ್ಯದೆಲೆ-ಅಡಿಕೆ, ಹಣ್ಣು, ಬಳೆ ಮತ್ತು ಬಾಗಿನವನ್ನು ನೀಡಿ ಅವರಿಂದ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುವುದು ಈ ವ್ರತದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯ.
ಆಡಂಬರಕ್ಕಿಂತ ಭಕ್ತಿ, ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದರಿಂದ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಕೃಪೆ ಸದಾ ಮನೆಮಂದಿಯ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ.
