ಡೆಂಗ್ಯೂ ಜ್ವರ: ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್ಸ್ ಕುಸಿತ ಎಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿ? ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ

ಡೆಂಗ್ಯೂ ಜ್ವರದ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಮೊದಲು ಮೂಡುವ ಆತಂಕವೇ ‘ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್ಸ್ (ರಕ್ತಕಣಗಳು) ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು’. ಡೆಂಗ್ಯೂ ಪೀಡಿತರಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್ಸ್ ಇಳಿಕೆಯಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೋಗಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್ಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೂ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಇತರ ಗಂಭೀರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಹೀಗಾಗಿ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಜ್ವರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್ಸ್ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಡೆಂಗ್ಯೂ ಬಂದಾಗ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್ಸ್ ಯಾವಾಗ ಕುಸಿಯುತ್ತವೆ?

ಡೆಂಗ್ಯೂ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 2 ರಿಂದ 7 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ತೀವ್ರ ಜ್ವರವಿರುತ್ತದೆ.

ಜ್ವರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ತೊಡಗುವ 3 ರಿಂದ 7 ನೇ ದಿನದ ಅವಧಿಯನ್ನು (Critical Phase) ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್ಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ ವೇಗವಾಗಿ ಕುಸಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ (WHO) ಪ್ರಕಾರ, ಬಿಳಿ ರಕ್ತಕಣಗಳ ಇಳಿಕೆಯ ನಂತರವೇ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವೇಗವಾದ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ: ಕೇವಲ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್ಸ್‌ ವರದಿಯನ್ನು (Report) ನೋಡಿ ರೋಗಿಯ ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವೈದ್ಯರು ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಮಟೊಕ್ರಿಟ್ (HCT), ರಕ್ತದೊತ್ತಡ (BP), ನಾಡಿಮಿಡಿತ, ಮೂತ್ರದ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ದೇಹದಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಗಂಭೀರ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್ಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಬೇಕು:

ತೀವ್ರ ಅಥವಾ ಸತತ ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವು

ಸತತ ವಾಂತಿ ಮತ್ತು ವಾಂತಿ ಅಥವಾ ಮಲದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು

ಸೀನು ಅಥವಾ ಹಲ್ಲಿನ ವಸಡುಗಳಿಂದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ

ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಅಥವಾ ವೇಗವಾದ ಉಸಿರಾಟ

ತೀವ್ರ ನಿಶ್ಯಕ್ತಿ, ಜಡತ್ವ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಚಡಪಡಿಕೆ

ದೇಹ ತಣ್ಣಗಾಗುವುದು, ಚರ್ಮ ಹಳದಿ/ಫಿಕಿಯಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ಅತಿಯಾದ ಬಾಯಾರಿಕೆ

ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹಾಗೂ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೇರಳ ದ್ರವ್ಯಾಹಾರ (Fluids): ಡೆಂಗ್ಯೂನಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೇಹವನ್ನು ಹೈಡ್ರೇಟ್ ಆಗಿಡುವುದು (ನೀರಿನಂಶ ಕಾಪಾಡುವುದು) ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ರೋಗಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು, ORS ದ್ರಾವಣ ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯರು ಸೂಚಿಸಿದ ದ್ರವಾಹಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

ಮನೆಯ ಮದ್ದುಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಪೂರ್ಣ ಅವಲಂಬನೆ ಬೇಡ: ಪಪ್ಪಾಯಿ ಎಲೆ ರಸ ಅಥವಾ ಇತರ ಗೃಹ ವೈದ್ಯವನ್ನು ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಳಸಿದರೂ, ಅದನ್ನೇ ಏಕೈಕ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ವೈದ್ಯರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು.

ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್ಸ್ ವರ್ಗಾವಣೆ (Platelet Transfusion): ಕೇವಲ ಪ್ಲೇಟ್‌ಲೆಟ್ಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ರಕ್ತಕಣಗಳನ್ನು ಏರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ರೋಗಿಯ ಬ್ಲೀಡಿಂಗ್ ಅಪಾಯ ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ವೈದ್ಯರು ಇದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

(ಹಕ್ಕುತ್ಯಾಗ: ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಡೆಂಗ್ಯೂ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಿರಿ.)