ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರೊಬ್ಬರು ಮದ್ಯದ ದಾಸರಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ನೋವಿನ ಸಂಗತಿ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು—ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಕುಡಿಯುವುದು, ಕೊಟ್ಟ ಮಾತನ್ನು ತಪ್ಪುವುದು ಅಥವಾ ‘ಮುಂದಿನ ವಾರದಿಂದ ಕುಡಿತ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡುವುದು. ಆದರೆ ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಈ ಭರವಸೆಗಳು ಕೇವಲ ನೆಪಗಳಾಗಿ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯದೆ ಕಂಗಾಲಾಗುವುದು ಸಹಜ.
ಮದ್ಯದ ವ್ಯಸನದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಯಂ ಇಚ್ಛೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರ ಬೆಂಬಲವು ಅವರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಬೆಂಬಲವು ಅವರನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಮದ್ಯದ ವ್ಯಸನದ ಆರಂಭಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತು ಕುಡಿಯುವ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಮದ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು:
ಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕುಡಿಯುವುದು, ಕುಡಿತದ ವಿಷಯವನ್ನು ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಡುವುದು ಅಥವಾ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದು ಇದರ ಮೊದಲ ಲಕ್ಷಣ. ದಿನದ ಆಯಾಸ ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಲು ಮದ್ಯವೇ ಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪುವುದು ಮತ್ತು ಕುಡಿಯಲು ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ವಿಪರೀತ ಕೋಪ ಅಥವಾ ಕಿರಿಕಿರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರು ಕುಟುಂಬದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕುಡಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರೆ ಜಗಳಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಹವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ನಿದ್ರಾಹೀನತೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಲಿವರ್ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಂತಹ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ತಡಮಾಡದೆ ತಜ್ಞರ ನೆರವು ಪಡೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ದಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಡಿ
ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಳು ವ್ಯಸನಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದಂತಾಗುತ್ತವೆ. ಅವರ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದು, ಅವರು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗದಿದ್ದಾಗ ಕಚೇರಿಗೆ ಸುಳ್ಳು ನೆಪಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಅಥವಾ ಅವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನೀವೇ ಹೆಗಲಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಹಾಯವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅದು ಅವರ ವ್ಯಸನ ಮುಂದುವರೆಯಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಸಮಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮುಖ್ಯ. ಅವರು ಕುಡಿದಿಲ್ಲದ ಹಾಗೂ ಶಾಂತವಾಗಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿ. “ನೀನು ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯಾ” ಎಂದು ನಿಂದಿಸುವ ಬದಲಾಗಿ, “ನಿನ್ನ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಚಿಂತೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡಿ. ಅವರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ಮಾತಾಡುವ ಬದಲು, “ನಾವು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯರ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡೋಣವೇ?” ಎಂದು ಕೇಳುವುದು ಅವರಲ್ಲಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬಲ್ಲದು. ಜೊತೆಗೆ, ಕುಡಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹಣ ನೀಡದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ತಪ್ಪು ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಹಿಸದಿರುವಂತಹ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕುಟುಂಬ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರದ ಜೀವನ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಚೇತರಿಕೆ
ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ನಂತರದ ದಿನಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸವಾಲಿನದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಳೆಯ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಮರಳಿದಾಗ ಮತ್ತೆ ಕುಡಿಯುವ ಆಸೆ ಜಾಗೃತವಾಗಬಹುದು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ದಿನಚರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಊಟ, ನಿದ್ರೆ, ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ಕುಡುಕ ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ದೂರ ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಸನ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇಡಬಹುದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರವೂ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮದ್ಯ ಮುಟ್ಟಿದರೆ, ಕೋಪಗೊಳ್ಳದೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ತಂಡವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು. ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಮರಳಿ ಬರಲು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಇರಬೇಕು.
ವೃತ್ತಿಪರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯ ಯಾವಾಗ ಇರುತ್ತದೆ?
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೈಮೀರಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ತಜ್ಞರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದಿನವೂ ಮದ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿದಾಗ, ಅಥವಾ ಕುಡಿತ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಕೈಕಾಲು ನಡುಗುವುದು, ವಿಪರೀತ ಬೆವರುವಿಕೆ, ವಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆತಂಕದಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಬೇಕು.
ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ ಅವರಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಬಹುದೇ ಹೊರತು, ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಅವರೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸರಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ನಿರಂತರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮದ್ಯದ ವ್ಯಸನದಿಂದಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.
