ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಕೋಪ ಬರುತ್ತಿದೆಯೇ? ಇದರ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿದೆ ಮೆದುಳಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ರಹಸ್ಯ!

ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕೆಲವರು ಎಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಕೋಪಗೊಂಡು ಜಗಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ. “ಮೂಗಿನ ತುದಿಯಲ್ಲೇ ಕೋಪ” ಎಂಬ ಮಾತು ಇಂತಹವರಿಗಾಗಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿದಂತಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕೋಪ ಕೇವಲ ಒಂದು ಭಾವನೆಯಲ್ಲ; ಇದರ ಹಿಂದೆ ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ‘ಅಮಿಗ್ದಾಲಾ’ (Amygdala) ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅಪಾಯದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾರಾದರೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದಾಗ, ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಘಟನೆ ನಡೆದಾಗ ಅಥವಾ ಅಪಾಯದ ಭಾವನೆ ಉಂಟಾದಾಗ ಅಮಿಗ್ದಾಲಾ ತಕ್ಷಣ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಸಂವೇದನಾಶೀಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಬೇಗ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವ ಭಾಗದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆವೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ವರ್ತಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?
ಅಮಿಗ್ದಾಲಾ ಸಕ್ರಿಯಗೊಂಡ ಕೂಡಲೇ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಡ್ರಿನಾಲಿನ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್ ಎಂಬ ಒತ್ತಡದ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಹೃದಯ ಬಡಿತ ವೇಗವಾಗುತ್ತದೆ.
ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೈಕಾಲುಗಳ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಬಿಗಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಉಸಿರಾಟದ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಖ ಕೆಂಪಾಗುವುದು ಅಥವಾ ದೇಹ ಬಿಸಿಯಾಗುವ ಅನುಭವ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ದೇಹವನ್ನು ಹೋರಾಟ ಅಥವಾ ಅಪಾಯ ಎದುರಿಸಲು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.

ಅತಿಯಾದ ಕೋಪ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವೇ?
ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಪದೇ ಪದೇ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವುದು ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ನಿರಂತರ ಒತ್ತಡದಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ, ಹೃದಯಾಘಾತ ಹಾಗೂ ಬ್ರೈನ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
ಇದಲ್ಲದೆ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ, ಖಿನ್ನತೆ, ಆತಂಕ ಹಾಗೂ ನಿದ್ರೆಯ ಕೊರತೆಯೂ ಅತಿಯಾದ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಬದಲು ಕೆಲವು ಸರಳ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು.
5 ರಿಂದ 10 ಬಾರಿ ಆಳವಾದ ಉಸಿರಾಟ ಮಾಡಿ.
ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ 10ರಿಂದ 1ರವರೆಗೆ ಹಿಮ್ಮುಖ ಎಣಿಕೆ ಮಾಡಿ.
ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಸರಿದು ತಣ್ಣೀರು ಕುಡಿಯಿರಿ.
ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ.
ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿ ಪಾಲಿಸಿ.

ಕೋಪ ಎನ್ನುವುದು ಸಹಜ ಮಾನವೀಯ ಭಾವನೆ. ಆದರೆ ಅದು ನಿಯಂತ್ರಣ ತಪ್ಪಿದರೆ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೋಪವನ್ನು ಒತ್ತಿಹಾಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಕರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಕ್ಷಣಿಕ ಕೋಪವು ಶಾಶ್ವತ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೋಪವನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.