ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪೂಜಾ ವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಅನನ್ಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವುದು “ಪುನುಗು ಪಿಲ್ಲಿ” (Punugu) ಎನ್ನುವ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ. ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಅವರಿಗೆ ಹಚ್ಚುವ ಈ ಪುನುಗು ಪಿಲ್ಲಿ ದೇವರ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಪುನುಗು ಪಿಲ್ಲಿ ಮೂಲತಃ “ಸಿವೆಟ್” (civet) ಎನ್ನುವ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಸುಗಂಧ ಪದಾರ್ಥದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸ್ರಾವವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಪುನುಗು ಪಿಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸ್ರಾವವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಹಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ, ಮೃದುವಾದ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯುವ ಪರಿಮಳಕ್ಕೆ ರೂಪಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುನುಗು ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಾಲನೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವರಿಗೆ ಹಚ್ಚುವ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಪುನುಗು ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾದ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯುವ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಂಗಳಕಾರಕ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಕ್ತರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಪುನುಗು ಪಿಲ್ಲಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಅದರ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು. ಪರಂಪರಾಗತವಾದ ಇದನ್ನು ಶೀತಲತೆ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಶರೀರದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಗುಣ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಿರುಮಲದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ತಣಿಸಲು ಈ ಪುನುಗು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.ಇದಲ್ಲದೆ, ಪುನುಗು ಪಿಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ದೇವಾಲಯದ ಪಾರಂಪರಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯವಲ್ಲ; ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತರ ಆತ್ಮೀಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇಂದಿಗೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ತಿರುಪತಿ ದೇವರಿಗೆ ಹಚ್ಚುವ ಪುನುಗು ಪಿಲ್ಲಿ ಅದರ ತಯಾರಿಕೆಯ ವಿಶೇಷ ವಿಧಾನ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪರಿಮಳ, ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವದಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಇದು ಭಕ್ತರ ಭಾವನೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದು, ದೇವರ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ಣವಾವಿಶೇಷತೆಗಳು
