₹10, ₹20 ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ; ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗೆ ಏನಾಗಲಿದೆ?

ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕರೆನ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಕಾಯ್ದೆ-1934ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹10 ಮತ್ತು ₹20 ಮುಖಬೆಲೆಯ 200 ಕೋಟಿ ಪಾಲಿಮರ್ (ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್) ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಲಾವಣೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಆದರೆ, ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ (Field Trial) ಹಂತದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ನಂತರವೇ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಚಲಾವಣೆಗೆ ತರುವ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ
ಲೋಕಸಭೆಯ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದ ಹಣಕಾಸು ಖಾತೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಪಂಕಜ್ ಚೌಧರಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಸ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಈಗಿರುವ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರಲಿದ್ದು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಪೂರಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಲಿವೆ.

ಏಕೆ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು?
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ 2.5 ರಿಂದ 4 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹರಿದುಹೋಗುವಿಕೆ, ತೇವಾಂಶ, ಧೂಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸವಕಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿರೋಧ ನೀಡುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾಗಿರಲಿದೆ.

ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಈ ನೋಟುಗಳನ್ನು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೀವ್ರ ಬಿಸಿಲು, ತೇವಾಂಶ, ಧೂಳು ಹಾಗೂ ನಿರಂತರ ಬಳಕೆಯ ನಡುವೆಯೂ ನೋಟುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಬಾಳಿಕೆ, ಮಡಚುವಿಕೆ, ಹರಿಯದಿರುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಬಳಕೆ ಅನುಭವವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಪರಿಚಯದಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಯಾವುದೇ ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಣಾಮ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಚಿವ ಪಂಕಜ್ ಚೌಧರಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಗದು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಎರಡೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ, ಜುಲೈ 17ರಂದು ಆರ್‌ಬಿಐನ ನೋಟು ಮುದ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆ BRBNMPL ಪಾಲಿಮರ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಶೀಟ್‌ಗಳ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಟೆಂಡರ್ ಆಹ್ವಾನಿಸಿತ್ತು. ಸುರಕ್ಷತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ ನೋಟುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.

ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣ ವೆಚ್ಚವು ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ ಶೇ.20ರಿಂದ 24ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ದೀರ್ಘ ಬಾಳಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಮರುಮುದ್ರಣ, ಸಾರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ನೋಟುಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಬಿಐಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಉಳಿತಾಯವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹6,372.8 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ₹10 ಮತ್ತು ₹20 ನೋಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಕಾರಣ, ಅವುಗಳ ಬಾಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ ವೆಚ್ಚವೂ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಮರ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಪರಿಚಯವು ನಗದು ವಹಿವಾಟನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತ, ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಹಾಗೂ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿತಾಯದತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.