ಸುದ್ದಿಒನ್ ವಿಶೇಷ : ಸೊಳ್ಳೆ ಕಚ್ಚುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿ. ಆದರೆ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮಂದಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರೂ ಕೆಲವರನ್ನೇ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿರಬಹುದು. “ನನ್ನನ್ನೇ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಏಕೆ ಹುಡುಕಿ ಕಚ್ಚುತ್ತವೆ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಲವರದ್ದು. ಇದಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ರಕ್ತದ ಗುಂಪು ಕಾರಣವಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ವಾಸನೆ, ಉಸಿರಾಟದ ವೇಳೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್, ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಸೊಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಪಡೆಯಲು ರಕ್ತಪಾನ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಹುಡುಕುವಾಗ ಅವು ಒಂದೇ ಒಂದು ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್, ದೇಹದ ವಾಸನೆ, ಉಷ್ಣತೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ.
ದೇಹದ ವಾಸನೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ
ಕೆಲವರ ಚರ್ಮದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ವಾಸನೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ ಇತರರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 2022ರಲ್ಲಿ Cell ಜರ್ನಲ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು, ಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಚರ್ಮದ ವಾಸನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತ್ತು. ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇತರರಿಗಿಂತ ಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವುದು ದೀರ್ಘಕಾಲವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಉಸಿರಿನಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್
ನಾವು ಉಸಿರಾಡುವಾಗ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ (CO₂) ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಇದನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಗುರುತಿಸಿ ಮನುಷ್ಯನಿರುವ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಸಾಗಲು ಬಳಸುತ್ತವೆ. CO₂ ಪತ್ತೆಯಾದ ನಂತರ ಚರ್ಮದ ವಾಸನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಮಾನವ ಸಂಕೇತಗಳಿಗೆ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯೂ ಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಗೆ ಸುಳಿವು
ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯೂ ಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಗುರಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. 2024ರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, Aedes aegypti ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಮಾನವ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಉಷ್ಣ ಅತಿಗೆಂಪು ಕಿರಣಗಳನ್ನೂ ಇತರ ಸಂಕೇತಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಗುರಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು.
ಚರ್ಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಪಾತ್ರವೇನು?
ನಮ್ಮ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು ಬೆವರು ಮತ್ತು ಚರ್ಮದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವಾಗ ವಿವಿಧ ವಾಸನೆಯ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಅಮೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳಂತಹ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಚರ್ಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ದೇಹದ ವಾಸನೆ ಬದಲಾಗುವುದರಿಂದ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಯಲ್ಲೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರಬಹುದು.
ರಕ್ತದ ಗುಂಪು ಮಾತ್ರ ಕಾರಣವೇ?
“ನನ್ನ ರಕ್ತದ ಗುಂಪು ಬೇರೆ, ಅದಕ್ಕೇ ಸೊಳ್ಳೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಚ್ಚುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಯಾರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಚ್ಚುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇವಲ ರಕ್ತದ ಗುಂಪಿನಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಹದ ವಾಸನೆ, CO₂, ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರದ ಸಂಕೇತಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಗುರಿ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಹಾರ, ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆರೈಕೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮುಂತಾದ ಅಂಶಗಳೂ ದೇಹದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಾಗಾದರೆ ಸೊಳ್ಳೆ ಕಚ್ಚುವುದನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು?
ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನೀರು ನಿಲ್ಲದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಬಾಗಿಲು-ಕಿಟಕಿಗಳಿಗೆ ಜಾಲರಿ ಬಳಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ತ ಸೊಳ್ಳೆ ನಿರೋಧಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡೆಂಗ್ಯೂ, ಮಲೇರಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಂದ ಹರಡುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೊಳ್ಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವರನ್ನು ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಚ್ಚುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಾರಣವಿಲ್ಲ. “ಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಗೆ ನೀವು ಹೆಚ್ಚು ಸಿಹಿ” ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ನಿಮ್ಮ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ವಾಸನೆ, ಉಸಿರಿನಿಂದ ಹೊರಬರುವ CO₂ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಂಕೇತಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.










