ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ (UPI) ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಸಣ್ಣ ತರಕಾರಿ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ ಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ QR ಕೋಡ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಇದನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಸೈಬರ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ಗಳು ‘QR ಕೋಡ್ ವಂಚನೆ’ (QR Code Scam) ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಕನ್ನ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಮ್ಮನ್ನು ಇಂತಹ ನಕಲಿ QR ಕೋಡ್ ವಂಚನೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ನಕಲಿ QR ಕೋಡ್ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಲಹೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
1. QR ಕೋಡ್ ಪೇಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ:
ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿರುವ QR ಕೋಡ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ಗಳು ತಮ್ಮ ನಕಲಿ QR ಕೋಡ್ ಗಳ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್ ಗಳನ್ನು ಅಂಟಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಮೊದಲು, ಆ QR ಕೋಡ್ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್ ಬೇರೆ ಯಾವುದೋ ಕೋಡ್ನ ಮೇಲೆ ಒರಿಜಿನಲ್ನಂತೆ ಅಂಟಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ (Overlapped) ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
2. ‘ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಹೆಸರು’ (Payee Name) ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ:
QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ, ನಿಮ್ಮ UPI ಆಪ್ ನಲ್ಲಿ ಹಣ ಪಡೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಅಂಗಡಿಯ ಹೆಸರು (Merchant Name) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವ ಮುನ್ನ ಆ ಹೆಸರು ಸರಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಂಗಡಿಯವರ ಬಳಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
3. ‘ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು’ PIN ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ:
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ನಿಯಮ. UPI ಮೂಲಕ ಯಾರಿಂದಲಾದರೂ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು (Receive) ನೀವು PIN ಎಂಟರ್ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರಾದರೂ “ನಿಮಗೆ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, PIN ಎಂಟರ್ ಮಾಡಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ಶೇ. 100% ವಂಚನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು (Pay) ಮಾತ್ರ UPI PIN ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
4. ಅನಗತ್ಯ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಗಳಿಗೆ ಮರುನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರೆ ಎಚ್ಚರ:
QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದಾಗ ನೇರವಾಗಿ PhonePe, Google Pay, Paytm ನಂತಹ UPI ಆಪ್ಗಳು ಓಪನ್ ಆಗಬೇಕು. ಹಾಗಾಗದೇ, ಯಾವುದೋ ಆಪರಿಚಿತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಅಥವಾ ಲಿಂಕ್ಗೆ (URL) ರೀಡೈರೆಕ್ಟ್ ಆದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ.
5. ಅಪರಿಚಿತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬೇಡಿ:
ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಪೋಸ್ಟರ್ ಗಳು, ಲಾಟರಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಅಥವಾ ನಂಬಲರ್ಹವಲ್ಲದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬಂದ QR ಕೋಡ್ ಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬೇಡಿ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ವಂಚನೆಗೊಳಗಾದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ನೀವು ನಕಲಿ QR ಕೋಡ್ ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿಸಿ. ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್ (cybercrime.gov.in) ಅಥವಾ ಉಚಿತ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ 1930 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ.
