ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ದೇವರ ಮುಂದೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಮುಂದೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವುದಕ್ಕೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಹತ್ವವಿದೆ ಎಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಜೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ ದಿನದಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವ ಸಮಯವಾಗಿದ್ದು, ಈ ವೇಳೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಬೆಳಕಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿರುವ ದೀಪವು ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ಇದು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರದ ಕಾರಣ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಜೆ ವೇಳೆಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪದ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಪದ್ಧತಿ ರೂಢಿಯಾಯಿತು. ಬಳಿಕ ಅದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು ಎಂದು ಪಂಡಿತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ ದೀಪದ ಬೆಳಕು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದವರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಹಚ್ಚುವ ದೀಪದಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಶುದ್ಧತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ದೇವರ ಮುಂದೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವುದು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಮನೆಗೆ ಶಾಂತಿ, ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯನ್ನು ತರುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಪದ್ಧತಿ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
