ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಯದ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. 2027ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ರೈಲ್ವೆ, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಧಿಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯ (IST)ವನ್ನೇ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ Legal Metrology (Indian Standard Time) Rules, 2026 ಅನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 27ರಂದು ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ 180 ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದ್ದು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 2027ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ IST ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಹಲವು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು, ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು GPS ಸೇರಿದಂತೆ ವಿದೇಶಿ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಸಮಯ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಇಂತಹ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಅಧಿಕೃತ ಭಾರತೀಯ ಸಮಯ ಮೂಲವನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಯವನ್ನು ನವದೆಹಲಿಯ CSIR-National Physical Laboratory (CSIR-NPL) ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸೀಸಿಯಂ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮೇಸರ್‌ಗಳಂತಹ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಮಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ನಿಖರ ಸಮಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಷೇರು ವಹಿವಾಟು, ಟೆಲಿಕಾಂ, ವಿದ್ಯುತ್ ಜಾಲ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವೇಗದ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಮೊಬೈಲ್ ಹಾಗೂ ಗೋಡೆ ಗಡಿಯಾರದ ಸಮಯ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ?
ಇಲ್ಲ. ಜನರು ಮೊಬೈಲ್, ಗಡಿಯಾರ ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಭಾರತೀಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತ ಹೊಸ ಸಮಯ ವಲಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ.ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಮಯವನ್ನು ಯಾವ ಮೂಲದಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, UPI, ರೈಲ್ವೆ, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಧಿಕೃತ ಸಮಯದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸಮಯದ ಮುದ್ರೆ ದಾಖಲಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತ ತನ್ನದೇ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ NavIC ಮೂಲಕ ನಿಖರ ಸಮಯ ವಿತರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ವಿದೇಶಿ GPS ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ನೆರವಾಗಬಹುದು.ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರ ಸಮಯ ಹಂಚಿಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಟೆಲಿಕಾಂ, ವಿದ್ಯುತ್, ಸಾರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತದಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಜ್ಞಾನ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ, ನಾವಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಇತರ ಸಮಯ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿ ಇರಬಹುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತವೂ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ ಅಧಿಕೃತ ಸಮಯ ವಲಯವಿದೆ. IST, UTCಗಿಂತ 5 ಗಂಟೆ 30 ನಿಮಿಷ ಮುಂದಿದೆ. ಇದರ ಆಧಾರ ರೇಖಾಂಶ 82.5° ಪೂರ್ವವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಿರ್ಜಾಪುರದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತ ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್ (DST) ಅನುಸರಿಸದ ಕಾರಣ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ISTಯನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ಸೂರ್ಯೋದಯ ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದರೂ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅನುಕೂಲ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕರೂಪತೆಗಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ ಅಧಿಕೃತ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಕೆಲವು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮಯ ವಲಯದ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಈ ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದರೂ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಎರಡನೇ ಸಮಯ ವಲಯ ಜಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, 2027ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಬದಲಾಗುವುದು ಜನರ ಗಡಿಯಾರದ ಸಮಯವಲ್ಲ; ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಡಿಜಿಟಲ್, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಧಿಕೃತ ಭಾರತೀಯ ಸಮಯವನ್ನು ಬಳಸುವ ವಿಧಾನ.
