ನಮ್ಮ ಊರು ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆ |ರಾಮಾಯಣದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು ಹೊತ್ತ ಹೊಸದುರ್ಗದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಸ್ಮಯ ‘ಕಡವಿಗೆರೆ ವಜ್ರ’

ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ :
ಡಾ.ಕೆ.ವಿ. ಸಂತೋಷ್
ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ.
ಮೊ : 93424 66936

ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸದುರ್ಗ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಹತ್ತು ಹಲವಾರು ವೈಶಿಷ್ಟ ಪೂರ್ಣ ಧಾರ್ಮಿಕ,ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಈ ತಾಲೂಕು ರಾಮಾಯಣ ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಐತಿಹ್ಯದಂತೆ ಶ್ರೀರಾಮನು ಇಲ್ಲಿನ ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು ಶ್ರೀರಾಮನು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸ್ಥಳಗಳು ಇಂದು ಪುಣ್ಯ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿವೆ ಜೊತೆಗೆ ಭಕ್ತರ ಶ್ರದ್ದಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಶರಥರಾಮೇಶ್ವರ ದೊಡ್ಡ ವಜ್ರ, ಶಬರಿವನ, ಹಾಲುರಾಮೇಶ್ವರ ವಜ್ರ, ಗಿಳಿವಜ್ರ..ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ.

ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಶ್ರೀರಾಮನು ಭೇಟಿ ನೀಡಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರವೇ ಕಡವಿಗೆರೆ ವಜ್ರ.
ವಜ್ರ ಎಂದರೆ ಮುತ್ತು, ರತ್ನ ವಜ್ರದ ಅರ್ಥವಲ್ಲ.
ಬದಲಾಗಿ ವಜ್ರ ಎಂದರೆ ವಜ್ಜುರ ಅಂದರೆ ನೀರು ಬರುವ ಸ್ಥಳ. ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಜ್ರ ಆಗಿದೆ.
ಇದೊಂದು ಗಂಗಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಹರಿಹರರ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳ :
ಹೊಸದುರ್ಗ ತಾ.ಶ್ರೀರಾಂಪುರ ಹೋಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಡವಿಗೆರೆ ವಜ್ರ ಜಾಗವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪವಿತ್ರ ಗಂಗಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ವಚ್ಚ ಸುಂದರ ಪರಿಸರವು ಇಂದಿಗೂ ನನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಹತ್ತಾರು ತಾಲೂಕು,ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ದೇವರುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಗಂಗಾಪೂಜೆಗೆ,ಹೊಳೆ ಪೂಜೆಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಇದ್ದರೂ ಇಲ್ಲಿನ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಗ್ರಾಮದ ಜನರು ಇಲ್ಲಿನ ಗಂಗಾದೇವಿಗೆ ಪೂಜಿಸಿಕೊಂಡು ನಂತರವೇ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಗಂಗಾ ಮೂಲದ ಮೂಲಸ್ಥಾನವು ಇಂದಿಗೂ ಯಾರಿಂದಲೂ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಕುದುರೆ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ತೊರೆ-ಹಳ್ಳಗಳು ಈ ಜಾಗದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛ ಸುಂದರ ಸ್ಪಟಿಕದಷ್ಟೇ ಶುಭ್ರ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದು ಮುಂದೆ ಗಂಗೆಯಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿ ಮುಂದೆ ಹರಿಯುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಹತ್ತಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಗಟ್ಟಲೆ ಜಾಚಿರುವ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಬಂದ ಭಕ್ತರನ್ನು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ದಿವ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಈಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಎದುರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವರ ಬೆಟ್ಟವಿದ್ದು ಇದೊಂದು ಹರಿಹರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆನಿಸಿದೆ. ಒಂದು ದಿನದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರವಾಸ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯೆಡೆಗೆ ನಮ್ಮ ಪಯಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಂತಹ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕುಟುಂಬ ಸಮೇತರಾಗಿ ಒಂದು ದಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕು.

ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜಾಗ
ಪ್ರಕೃತಿಯ ದಿವ್ಯ ಮೌನ, ಆಹ್ಲಾದಕರ ವಾತಾವರಣ ಎಂತಹ ದಣಿದ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಎಲ್ಲಾ ಚಿಂತೆ,ದುಃಖಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಹಸಿರ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲೊಂದು ನಿರ್ಮಲ ಜಲಧಾರೆ :

ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ಸುಂದರ ಜಲತಾಣವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರಶಾಂತತೆ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಗದ್ದಲ, ವಾಹನಗಳ ಶಬ್ದ, ಜನಜಂಗುಳಿಯ ನಡುವೆ ಕಳೆದುಹೋಗುವ ನೆಮ್ಮದಿ ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಮರಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ನೀರು, ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಕಲ್ಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಹಾಗೂ ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಸಿರು ವಾತಾವರಣವು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸೊಬಗನ್ನು ನೀಡಿವೆ.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಕೊಳದ ನೀರು ಬಿರುಬೇಸಿಗೆ ಇರಲಿ,ಬರಗಾಲದಲ್ಲಾಗಲಿ ಮಳೆ ಇಲ್ಲದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಬತ್ತುವುದಿಲ್ಲ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕೊಳವು ಬೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಾ ರಭಸದಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ನೀಲಾಕಾಶ, ಬಿಳಿ ಮೋಡಗಳು, ಸುತ್ತಲಿನ ಮರಗಿಡಗಳ ಹಸಿರು ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ್ದು, ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ತನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೀರಿನ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಈ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳು ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಾವ್ಯಮಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಿಶ್ಚಲ ನೀರಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಜೀವಜಗತ್ತು ನಮಗೆ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮನಸ್ಸು ಸುಲಭವಾಗಿ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಕೊಳದ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ನಿಂತಂತಿವೆ. ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟೋ ಮಂದಿ ಕುಳಿತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದಿರಬಹುದು. ಎಷ್ಟೋ ಜನರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಸುಖ–ದುಃಖಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಕಾಲ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಬಂದರೂ ಕಲ್ಲುಗಳು ಮಾತ್ರ ಮೌನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಹೊಳಪನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತವೆ.
ಕೊಳದ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಮಂಟಪವೊಂದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಗಂಗಾಮಾತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಶುರು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಹಸಿರು ಮರಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳು ಸೇರಿ ಅದನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಸಿವೆ. ಮಂಟಪವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡವಲ್ಲ.
ಅದು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೀತಿ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವ ದಟ್ಟವಾದ ಮರಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚದಂತೆ ನಿಂತಿವೆ. ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕೊಂಬೆಗಳು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿವೆ. ಚಿಕ್ಕ ಗಿಡಗಳು, ಬಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಳು ಮಣ್ಣನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪರಿಸರದ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕಾಣುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಇತರ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ನಾವು ಅದನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಪರಿಸರ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಾವು ನೀಡಬಹುದಾದ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆ.
ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೀಸುವ ತಂಗಾಳಿ, ಮರಗಳ ಎಲೆಗಳ ಸದ್ದಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಒಂದು ಮಧುರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಕಿರಣಗಳು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣ ಚೆಲ್ಲಿದಾಗ ಈ ಸ್ಥಳದ ಸೌಂದರ್ಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮನಮೋಹಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಕುಳಿತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ಧ್ಯಾನದ ಅನುಭವದಂತಿದೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಈ ಜಲತಾಣವು ಕೇವಲ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸ್ಥಳವಲ್ಲ; ಅದು ಪ್ರಕೃತಿ, ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಬದುಕನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಜೀವಂತ ನೆನಪಿನ ತಾಣ. ಇಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ, ಹಸಿರಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಳಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕರ್ತವ್ಯ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೋಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ—ಅದರ ಉಸಿರನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದೂ ಹೌದು.