ಬೆಂಗಳೂರು.ಜುಲೈ.27: 30ರ ಹರೆಯ ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಹಾಗೂ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಘಟ್ಟ. ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದು, ಆಸ್ತಿ ಖರೀದಿಸುವುದು, ಮದುವೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಂತಹ ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ಕಾನೂನು ಅರಿವು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಅಗತ್ಯ.
ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳ ಅರಿವು ಕೇವಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಂದಾಗ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಜೀವಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು 30 ವರ್ಷ ದಾಟುವ ಮುನ್ನ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕಾದ 7 ಮುಖ್ಯ ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
1. ಸುರಕ್ಷಿತ ಉದ್ಯೋಗ ಸ್ಥಳದ ಹಕ್ಕು (POSH ಕಾಯ್ದೆ)
ಉದ್ಯೋಗಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳವಿಲ್ಲದ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೆಲಸದ ವಾತಾವರಣ ಪಡೆಯುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕಿದೆ. POSH ಕಾಯ್ದೆ, 2013 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಚೇರಿಯಲ್ಲೂ ದೂರುಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಲು ಮತ್ತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ‘ಆಂತರಿಕ ಸಮಿತಿ’ (Internal Committee) ಇರುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಕಿರುಕುಳ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅನಗತ್ಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳು, ಶೋಷಣೆಯ ಸಂದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಮುಜುಗರ ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಕೂಡ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ.
2. ಗೃಹಹಿಂಸೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ರಕ್ಷಣೆ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೃಹಹಿಂಸೆ ಎಂದರೆ ದೈಹಿಕ ಹಲ್ಲೆ ಎಂದಷ್ಟೇ ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗೃಹಹಿಂಸೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2005 ರ ಪ್ರಕಾರ ಮಾನಸಿಕ, ವಾಗ್ದಾಳಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಶೋಷಣೆಗಳು ಸಹ ಗೃಹಹಿಂಸೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೋರ್ಟ್ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಣಾ ಆದೇಶ, ವಾಸಿಸಲು ಮನೆ, ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
3. ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ
ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತವೆ. ಪುರುಷರಿಗೆ ನೀಡುವಷ್ಟೇ ವೇತನ, ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಮತ್ತು ಬಡ್ತಿಯ ಹಕ್ಕು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಇದೆ. ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಾರತಮ್ಯ ಎದುರಾದರೆ ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿದೆ.
4. ಮಾತೃತ್ವ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ
ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ವೇತನಸಹಿತ ಮಾತೃತ್ವ ರಜೆ (Maternity Leave) ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಗರ್ಭಿಣಿ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಉದ್ಯೋಗಿಯನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಅಥವಾ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ. ಉದ್ಯೋಗಿ ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಕಂಪನಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
5. ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಹಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ
ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2005 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಂತೆಯೇ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅರಿವು ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
6. ‘ಝೀರೋ ಎಫ್ಐಆರ್’ ದಾಖಲಿಸುವ ಹಕ್ಕು
ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧ ನಡೆದಾಗ, ಘಟನೆ ಎಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆದಿರಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವುದೇ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ತೆರಳಿ ತಕ್ಷಣವೇ ‘ಝೀರೋ ಎಫ್ಐಆರ್’ (Zero FIR) ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ‘ನಮ್ಮ ಠಾಣೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ದೂರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ನೆರವು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿದೆ.
7. ಸೈಬರ್ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆಯ ರಕ್ಷಣೆ
ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಸ್ಟಾಕಿಂಗ್, ಗುರುತು ಕಳುವು (Identity Theft), ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಅಸಭ್ಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಫೋಟೋ/ವಿಡಿಯೋ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧ. ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದಾಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬಹುದು.
ನೆನಪಿಡಿ: ಕಾನೂನು ಜ್ಞಾನವೇ ಮಹಿಳೆಯರ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ. ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿರಲಿ, ಹೆದರದೆ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿ.
